Bé 2 tháng tuổi không tăng cân phải làm gì?

Trong những tháng đầu đời, cân nặng là chỉ số quan trọng phản ánh sự phát triển của trẻ. Vì vậy, nhiều ba mẹ rơi vào tình trạng lo lắng khi thấy bé 2 tháng tuổi không tăng cân hoặc tăng cân chậm hơn so với bình thường. Tình trạng này có thể liên quan đến cách bú, chế độ chăm sóc hoặc một số yếu tố sức khỏe của bé. Trong bài viết này, Nutricare sẽ chia sẻ những dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân phổ biến và giải pháp dinh dưỡng giúp ba mẹ hỗ trợ bé phát triển khỏe mạnh.

1. Bé 2 tháng tuổi tăng cân như thế nào là chuẩn?

Trước khi tìm hiểu nguyên nhân bé 2 tháng tuổi không tăng cân, ba mẹ nên nắm rõ mức cân nặng tham khảo theo từng tháng tuổi để đánh giá sự phát triển của trẻ. Hiện nay, các bác sĩ thường sử dụng biểu đồ tăng trưởng do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố để theo dõi sự phát triển của trẻ từ sơ sinh đến 12 tháng tuổi. 

1.1. Bảng cân nặng bé gái 0-12 tháng

1.2. Bảng cân nặng bé gái 0-12 tháng

Lưu ý quan trọng: Bảng cân nặng bé tiêu chuẩn trên chỉ mang tính tham khảo và thường áp dụng cho trẻ sinh đủ tháng, có cân nặng lúc sinh từ khoảng 2,4 kg và chiều dài tối thiểu khoảng 45 cm. Trong 6 tháng đầu đời, trẻ nên được nuôi bằng sữa mẹ hoàn toàn; từ 6–12 tháng có thể kết hợp bú mẹ cùng chế độ ăn dặm phù hợp để đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng. 

2. Dấu hiệu bé 2 tháng tuổi không tăng cân

Để nhận biết sớm tình trạng bé 2 tháng tuổi chậm tăng cân, ba mẹ cần chú ý quan sát các biểu hiện liên quan đến cân nặng, thói quen bú sữa và sinh hoạt hằng ngày của trẻ. Dưới đây là một số dấu hiệu phổ biến ba mẹ nên lưu ý.

2.1. Bé bú yếu, tăng cân không đạt

Khi được khoảng 2 tháng tuổi, nhu cầu sữa của trẻ thường tăng lên so với giai đoạn sơ sinh. Trung bình, bé có thể bú khoảng 6 lần mỗi ngày, mỗi lần khoảng 120 ml sữa, tương đương khoảng 700 ml sữa mỗi ngày. Tuy nhiên, lượng này có thể thay đổi tùy thể trạng từng bé.

Nếu bé bú ít, bú ngắt quãng, ngủ gật trong khi bú hoặc nhanh chóng bỏ bú sau vài phút, cơ thể có thể không nhận đủ năng lượng cần thiết. Tình trạng này kéo dài có thể khiến cân nặng của trẻ tăng chậm hơn so với mức bình thường.

2.2. Chỉ số cân nặng của bé dưới mức chuẩn

Ở trẻ dưới 12 tháng tuổi, cân nặng thay đổi khá nhanh theo từng tháng. Bé có thể được xem là chậm tăng cân khi mức cân nặng thấp hơn khoảng 10–20% so với chuẩn tham khảo theo biểu đồ tăng trưởng của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hoặc cân nặng gần như không thay đổi trong khoảng hai tuần liên tiếp.

Ngoài ra, trong thời gian ngắn sau khi chào đời, nhiều trẻ có thể gặp hiện tượng sụt cân sinh lý. Thông thường, bé có thể giảm khoảng 5–10% cân nặng lúc sinh do cơ thể thải bớt lượng nước dư thừa. 

Đây là tình trạng khá phổ biến và trẻ thường lấy lại cân nặng ban đầu sau khoảng 10–14 ngày nếu được bú đủ sữa. Nếu cân nặng không phục hồi hoặc tiếp tục giảm, ba mẹ nên đưa bé đi kiểm tra để được tư vấn kịp thời.

2.3. Bé thường xuyên quấy khóc 

Một dấu hiệu khác cho thấy bé có thể đang gặp vấn đề về tăng cân là tình trạng quấy khóc kéo dài hoặc ngủ không sâu giấc. Khi trẻ khó chịu, bú kém hoặc ngủ ít, lượng dinh dưỡng nạp vào cơ thể sẽ giảm, trong khi năng lượng lại bị tiêu hao nhiều hơn.

Ngoài ra, nếu bé thường xuyên cáu gắt, khó dỗ, không thoải mái sau khi bú hoặc có biểu hiện mệt mỏi, ba mẹ cũng nên theo dõi kỹ. Những biểu hiện này có thể liên quan đến việc bé chưa được cung cấp đủ sữa hoặc đang gặp vấn đề về tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất.

3. Nguyên nhân vì sao bé 2 tháng tuổi không tăng cân?

Tình trạng bé 2 tháng tuổi chậm tăng cân có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, liên quan đến thói quen bú sữa, cách chăm sóc hằng ngày hoặc một số vấn đề sức khỏe. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến ba mẹ nên lưu ý.

3.1. Tần suất bú sữa không đủ

Trong những tháng đầu đời, trẻ cần được bú thường xuyên để đáp ứng nhu cầu năng lượng cho sự phát triển. Thông thường, trẻ sơ sinh cần bú khoảng 8–12 lần mỗi ngày. Nếu số lần bú quá ít, bé có thể không nhận đủ lượng calo và dưỡng chất cần thiết như protein, chất béo, vitamin và khoáng chất, từ đó ảnh hưởng đến quá trình tăng trưởng và phát triển. 

3.2. Trẻ bú mẹ không đúng cách

Việc bú mẹ không hiệu quả cũng có thể khiến trẻ nhận được ít sữa hơn nhu cầu. Một số nguyên nhân phổ biến gồm tư thế bú chưa đúng, bé ngậm vú không chuẩn hoặc lực mút yếu. Khi đó, lượng sữa bé lấy được từ mẹ sẽ giảm, dẫn đến việc cơ thể không được cung cấp đầy đủ dinh dưỡng để tăng cân. 

3.3. Khoảng cách giữa các cữ bú chưa hợp lý

Thời gian giữa các lần bú cũng ảnh hưởng đến khả năng tăng cân của trẻ. Nếu các cữ bú quá gần nhau, bé có thể chưa kịp đói nên bú ít, không nhận được lượng sữa cuối giàu chất béo. Ngược lại, nếu khoảng cách giữa các lần bú quá dài, bé có thể mệt hoặc bú kém khi quá đói. Cả hai trường hợp đều có thể làm giảm lượng dinh dưỡng mà bé hấp thu.

3.4. Tắm cho trẻ ngay sau khi bú

Việc tắm ngay sau khi bé vừa bú no có thể gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa còn non nớt. Một số trẻ có thể gặp tình trạng nôn trớ hoặc trào ngược dạ dày nếu vận động hoặc thay đổi nhiệt độ cơ thể ngay sau khi ăn. Điều này có thể khiến lượng sữa bé hấp thu bị giảm, lâu dài ảnh hưởng đến cân nặng.

3.5. Bé sinh non thiếu tháng

Trẻ sinh non thường có hệ cơ và phản xạ bú chưa hoàn thiện. Vòm miệng nhỏ và lực mút yếu khiến bé khó lấy đủ sữa trong mỗi cữ bú. Bên cạnh đó, hệ tiêu hóa của trẻ sinh non cũng chưa phát triển đầy đủ nên khả năng hấp thu dưỡng chất có thể kém hơn so với trẻ sinh đủ tháng.

3.6. Bé có vấn đề về hệ tiêu hóa

Các vấn đề liên quan đến tiêu hóa như trào ngược dạ dày – thực quản, không dung nạp lactose hoặc một số rối loạn hấp thu khác có thể khiến cơ thể trẻ không hấp thu đủ dưỡng chất từ sữa. Khi đó, lượng dinh dưỡng cung cấp cho cơ thể không đủ để hỗ trợ quá trình tăng trưởng.

3.7. Bé gặp vấn đề về sức khỏe

Một số bệnh lý như rối loạn nội tiết, bệnh tim bẩm sinh hoặc các rối loạn chuyển hóa có thể làm tăng nhu cầu năng lượng hoặc giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng. Trong những trường hợp này, trẻ có thể tăng cân chậm dù vẫn bú đều.

3.8. Bé gặp vấn đề ở vùng miệng, họng

Một số tình trạng như tưa lưỡi, viêm họng, nhiệt miệng hoặc dị tật bẩm sinh ở vùng miệng có thể khiến trẻ bú khó khăn. Khi việc bú sữa trở nên khó chịu hoặc đau rát, bé có xu hướng bú ít hơn, từ đó ảnh hưởng đến lượng dinh dưỡng nạp vào cơ thể. 

4. Bé 2 tháng tuổi chậm tăng cân phải làm sao?

Theo khuyến cáo của WHO, cân nặng của trẻ sơ sinh cần được theo dõi sát trong những tháng đầu. Nếu bé tăng cân chậm, ba mẹ cần cải thiện bằng cách điều chỉnh chế độ bú, dinh dưỡng của mẹ và môi trường sinh hoạt để giúp bé ngủ ngon, phát triển tốt hơn. Dưới đây là 8 giải pháp bé chậm tăng cân cụ thể ba mẹ có thể áp dụng: 

• Ưu tiên cho bé bú mẹ hoàn toàn: Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tự nhiên và phù hợp nhất với trẻ sơ sinh. Trong sữa mẹ có đầy đủ protein, chất béo, vitamin và kháng thể giúp tăng cường miễn dịch và hỗ trợ bé phát triển khỏe mạnh.
• Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý cho mẹ: Khẩu phần ăn của mẹ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sữa. Vì vậy, mẹ nên bổ sung đa dạng thực phẩm giàu đạm, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất để đảm bảo nguồn sữa dồi dào và giàu dinh dưỡng cho bé.
• Đảm bảo bé bú đủ số lần trong ngày: Trẻ sơ sinh thường cần bú khoảng 8–12 lần trong 24 giờ, tương đương mỗi 2–4 giờ một cữ bú, để nhận đủ năng lượng cho sự phát triển.
• Cho bé bú đúng tư thế: Tư thế bú chuẩn giúp bé ngậm vú tốt và lấy được nhiều sữa hơn trong mỗi lần bú. Điều này giúp bé nhận đủ dinh dưỡng cần thiết để tăng cân đều đặn.
• Tạo môi trường ngủ thoải mái cho bé: Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của trẻ. Khi ngủ đủ và sâu giấc, cơ thể bé có thể phục hồi năng lượng, đồng thời giúp việc bú sữa diễn ra hiệu quả hơn.
• Giữ tinh thần của mẹ luôn thoải mái: Tâm trạng của mẹ có thể ảnh hưởng đến quá trình tiết sữa. Khi mẹ giảm căng thẳng và nghỉ ngơi hợp lý, hormone tiết sữa hoạt động tốt hơn, từ đó giúp đảm bảo lượng sữa cho bé.
• Cân nhắc bổ sung sữa giúp tăng cân nếu cần: Nếu lượng sữa mẹ không đủ hoặc mẹ gặp vấn đề về tiết sữa, ba mẹ có thể tham khảo ý kiến bác sĩ để bổ sung sữa công thức phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của trẻ.
• Đưa bé đi khám định kỳ: Việc kiểm tra sức khỏe thường xuyên giúp bác sĩ theo dõi sự phát triển của bé, phát hiện sớm các vấn đề dinh dưỡng hoặc bệnh lý có thể ảnh hưởng đến cân nặng.

5. Chế độ dinh dưỡng cho mẹ giúp con bú tốt, tăng cân nhanh

Để đảm bảo nguồn sữa chất lượng và hỗ trợ bé phát triển khỏe mạnh, mẹ sau sinh cần chú ý bổ sung đầy đủ dưỡng chất trong chế độ ăn. Trong đó, các nhóm thực phẩm như đạm, canxi và sắt đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

5.1. Nhóm thực phẩm giàu đạm

Đạm tham gia vào quá trình phát triển mô cơ, hỗ trợ mẹ sau sinh nhanh chóng hồi phục cơ thể, xây dựng hệ miễn dịch giúp nâng cao sức khỏe tổng thể. 

Ngoài ra, đạm rất cần thiết cho quá trình tiết sữa, vì vậy, chế độ ăn của mẹ đang cho con bú cần bổ sung các loại thực phẩm giàu đạm như trứng, sữa, thịt nạc, các loại cá, hải sản, đậu…

5.2. Nhóm thực phẩm giàu canxi

Canxi là khoáng chất cần thiết giúp duy trì sức khỏe xương và răng của mẹ, đồng thời góp phần cung cấp lượng canxi cần thiết cho bé thông qua sữa mẹ. 

Nếu khẩu phần ăn thiếu canxi, cơ thể mẹ có thể phải sử dụng nguồn dự trữ từ xương. Vì vậy, mẹ nên bổ sung sữa, sữa chua, phô mai, cá hồi hoặc các loại thực phẩm giàu canxi khác trong bữa ăn hằng ngày. 

5.3. Nhóm thực phẩm giàu sắt

Sắt là vi chất quan trọng giúp cơ thể sản xuất hồng cầu và vận chuyển oxy đến các cơ quan. Sau sinh, nhiều mẹ có nguy cơ thiếu sắt do mất máu trong quá trình sinh nở, vì vậy cần bổ sung thực phẩm giàu sắt để phòng ngừa thiếu máu. Các nguồn thực phẩm tốt có thể kể đến như thịt đỏ, thịt gia cầm, cá, các loại đậu và ngũ cốc tăng cường sắt. 

Vì vậy, mẹ sau sinh nên bổ sung thực phẩm giàu chất sắt như thịt đỏ, cải xanh, hải sản, các loại hạt, trứng… vào chế độ ăn hàng ngày, để tăng cường sức khỏe cho bản thân và đảm bảo chất lượng sữa cung cấp cho bé.

5.4. Nhóm thực phẩm chứa nhiều DHA

DHA là axit béo thuộc nhóm omega-3, giữ vai trò quan trọng trong sự phát triển của não bộ và thị giác của trẻ nhỏ. Khi mẹ bổ sung đủ DHA, dưỡng chất này sẽ được truyền qua sữa mẹ, hỗ trợ quá trình phát triển trí tuệ và thể chất của bé. 

Vì vậy, trong giai đoạn cho con bú, mẹ nên tăng cường các thực phẩm giàu DHA như cá hồi, cá thu, cá mòi, trứng, các loại hạt và dầu cá để nâng cao chất lượng sữa. 

5.5. Rau củ quả tươi

Rau củ và trái cây tươi cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và chất xơ cần thiết cho mẹ sau sinh. Việc bổ sung các loại rau lá xanh, chuối, táo, đu đủ hoặc cà rốt giúp cải thiện hệ tiêu hóa, hỗ trợ phòng ngừa táo bón và tăng cường sức khỏe tổng thể ở mẹ. 

Đồng thời, các dưỡng chất từ rau quả cũng góp phần giúp nguồn sữa mẹ đa dạng về vi chất hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của trẻ.

>>> Xem thêm:

• Lysine là gì? Có nên bổ sung Lysine cho bé hay không?
• Thực đơn cho bé 3 tuổi chậm tăng cân, hỗ trợ cải thiện cân nặng

Tình trạng bé 2 tháng tuổi không tăng cân không phải lúc nào cũng đáng lo nếu được phát hiện sớm và có biện pháp điều chỉnh phù hợp. Ba mẹ nên theo dõi cân nặng của bé thường xuyên, đảm bảo bé bú đủ và xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý cho mẹ. Nếu dấu hiệu chậm tăng cân kéo dài, nên tham khảo ý kiến chuyên gia để được tư vấn kịp thời. Nutricare luôn đồng hành cùng ba mẹ với các giải pháp dinh dưỡng khoa học, hỗ trợ bé phát triển khỏe mạnh ngay từ giai đoạn đầu đời.