9 cách trị táo bón cho trẻ tại nhà giúp cải thiện tình trạng táo bón

Trị táo bón cho trẻ là mối quan tâm của rất nhiều phụ huynh khi bé thường xuyên đi ngoài khó, phân khô cứng và quấy khóc. Nếu không cải thiện sớm, táo bón kéo dài có thể ảnh hưởng đến tiêu hóa và khả năng hấp thu dinh dưỡng của trẻ. Bài viết dưới đây, Nutricare sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ nguyên nhân và gợi ý những cách trị táo bón an toàn, hiệu quả cho bé.

1.  Táo bón là gì? Triệu chứng và nguyên nhân 

Táo bón là một  tình trạng rối loạn tiêu hóa khá phổ biến, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, đặc biệt thường gặp ở trẻ nhỏ. Khi bị táo bón, trẻ thường đi đại tiện với tần suất thấp, cảm giác đi không hết phân, gặp nhiều khó khăn và đau rát khi đi vệ sinh; trong một số trường hợp còn có thể kèm theo chảy máu hậu môn.

1.1. Dấu hiệu trẻ bị táo bón

Một số dấu hiệu giúp nhận biết trẻ bị táo bón bao gồm:

• Giảm tần suất đại tiện: Trẻ sơ sinh đi tiêu dưới 2 lần/ngày; trẻ từ 6–12 tháng tuổi đi tiêu ít hơn 3 lần/tuần; trẻ trên 1 tuổi đi tiêu ít hơn 2 lần/tuần.
• Phân khô cứng: Phân có bề mặt nứt nẻ, thường ở dạng khúc dài như xúc xích hoặc vón cục nhỏ như hạt.
• Biểu hiện khó chịu ở bụng: Trẻ có thể bị bụng cứng, chướng bụng, có cảm giác buồn đi đại tiện nhưng không đi được.

1.2. Nguyên nhân khiến trẻ bị táo bón

Trước khi áp dụng các phương pháp trị táo bón cho trẻ theo kinh nghiệm dân gian, cha mẹ nên tìm hiểu rõ những nguyên nhân phổ biến gây táo bón ở trẻ, bao gồm:

• Chế độ ăn uống chưa hợp lý: Khẩu phần ăn của trẻ thiếu Chất xơ nhưng lại giàu đạm động vật.
• Uống không đủ nước: Khi trẻ uống ít nước, thức ăn lưu lại lâu hơn trong đại tràng, khiến phân trở nên khô và cứng.
• Pha sữa công thức không đúng cách: Sữa pha quá đặc hoặc không đúng liều lượng có thể gây táo bón do sữa công thức chứa hàm lượng cao đạm, sắt, canxi…
• Nguyên nhân bệnh lý: Một số trẻ mắc các bệnh như phình đại tràng bẩm sinh, loạn khuẩn đường ruột, sử dụng nhiều kháng sinh hoặc có cơ thành bụng yếu nên dễ bị táo bón.
• Yếu tố tâm lý: Trẻ sợ đi vệ sinh ở trường hoặc nhịn đại tiện thường xuyên làm tình trạng táo bón trở nên nghiêm trọng hơn.
• Ít vận động: Thiếu hoạt động thể chất cũng làm tăng nguy cơ táo bón ở trẻ.

Do hệ tiêu hóa của trẻ còn non nớt và chưa hoàn thiện, các vấn đề về đường ruột, trong đó có táo bón, rất dễ xảy ra. Vì vậy, nhiều bậc cha mẹ mong muốn tìm kiếm các cách trị táo bón tại nhà vừa an toàn vừa hiệu quả cho con. Dưới đây là một số phương pháp mẹ có thể tham khảo để cải thiện tình trạng táo bón cho trẻ

2. Điểm danh 9 cách trị táo bón cho trẻ mẹ có thể tham khảo thực hiện

Bên cạnh việc tuân thủ các lưu ý trong chăm sóc trẻ bị táo bón đã nêu ở trên, cha mẹ có thể tham khảo và áp dụng 9 phương pháp hỗ trợ cải thiện táo bón cho trẻ dưới đây:

2.1. Bù đủ nước cho cơ thể

Mất nước là tình trạng thường gặp ở trẻ bị táo bón. Do cảm giác đầy bụng, khó chịu và khó đi đại tiện, trẻ thường ngại uống nước, dẫn đến thiếu nước và làm phân càng khô cứng hơn. Để khắc phục, mẹ cần khuyến khích trẻ uống đủ nước mỗi ngày. 

Trong một số trường hợp, có thể cho trẻ sử dụng một lượng nhỏ nước khoáng có gas, vì một số nghiên cứu cho thấy loại nước này giúp cải thiện táo bón hiệu quả hơn nước lọc, đặc biệt ở trẻ bị táo bón mạn tính vô căn hoặc hội chứng ruột kích thích (IBS). 

Lưu ý, chỉ sử dụng nước khoáng có gas, tuyệt đối không dùng nước ngọt có gas vì có thể làm tình trạng táo bón nặng hơn.

>>> Tìm hiểu thêm: Trẻ bị táo bón uống gì để cải thiện tình trạng táo bón và nhanh phục hồi

2.2. Tăng cường bổ sung Chất xơ

Các chuyên gia khuyến cáo trẻ bị táo bón nên ăn nhiều rau xanh và trái cây để bổ sung Chất xơ, Vitamin và vi khoáng cần thiết. Việc tăng lượng Chất xơ trong khẩu phần ăn giúp kích thích nhu động ruột, làm phân mềm hơn và dễ di chuyển, từ đó cải thiện tình trạng táo bón. Thực tế cho thấy, khoảng 77% trẻ bị táo bón có chuyển biến tích cực khi được bổ sung đầy đủ Chất xơ.

Tuy nhiên, cha mẹ cần lựa chọn loại Chất xơ phù hợp, bởi không phải loại nào cũng mang lại hiệu quả như mong muốn:

• Chất xơ không hòa tan: Có tác dụng tăng khối lượng phân và kích thích ruột co bóp, thường có trong lúa mì, rau xanh và các loại ngũ cốc. Tuy nhiên, tiêu thụ quá nhiều có thể khiến trẻ khó đi ngoài hơn.
• Chất xơ hòa tan: Có khả năng hút nước, giúp làm mềm phân, thường có trong yến mạch, lúa mạch, các loại hạt, trái cây và rau củ. Một số loại Chất xơ hòa tan lên men có thể không đạt hiệu quả tối ưu vì bị vi khuẩn đường ruột phân hủy, làm giảm khả năng giữ nước.

2.3. Bổ sung lợi khuẩn cho đường ruột

Táo bón ở trẻ có thể liên quan đến sự mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Do đó, mẹ nên bổ sung lợi khuẩn cho trẻ thông qua các thực phẩm như sữa chua, men vi sinh hoặc các sản phẩm bổ sung lợi khuẩn phù hợp với độ tuổi.

2.4. Sử dụng mận khô

Mận khô là thực phẩm giàu Chất xơ và chứa sorbitol – một chất nhuận tràng tự nhiên. Nhiều nghiên cứu cho thấy mận khô có hiệu quả cải thiện táo bón ở trẻ em, thậm chí tốt hơn một số loại Chất xơ thông thường.

2.5. Khuyến khích trẻ vận động thường xuyên

Hoạt động thể chất giúp kích thích nhu động ruột, hỗ trợ quá trình tiêu hóa và giảm táo bón. Cha mẹ nên cho trẻ vận động ít nhất 30–60 phút mỗi ngày thông qua các hoạt động phù hợp với độ tuổi.

2.7. Thiết lập thói quen đi vệ sinh đúng giờ

Với trẻ nhỏ, cha mẹ nên tạo thói quen đi vệ sinh đều đặn bằng cách nhắc trẻ đến giờ đi vệ sinh thay vì hỏi trẻ có muốn đi hay không. Thời điểm lý tưởng là sau bữa ăn hoặc khi trẻ có nhu cầu. Ban đầu, nên cho trẻ ngồi bồn cầu hoặc bô khoảng 10 phút mỗi lần. Có thể kê thêm ghế nhỏ dưới chân để trẻ ngồi thoải mái, giúp việc rặn phân dễ dàng hơn.

>>> Tìm hiểu thêm: Tìm hiểu trẻ bị tiêu chảy uống gì để bù nước hiệu quả

2.7. Mát xa bụng cho trẻ

Mát xa bụng là phương pháp đơn giản giúp kích thích nhu động ruột và hỗ trợ trẻ đi đại tiện dễ dàng hơn. Cách thực hiện:

• Làm ấm tay bằng cách xoa hai lòng bàn tay vào nhau, sau đó cho vài giọt dầu mát xa dành cho trẻ em vào tay.
• Cho trẻ nằm ngửa, dùng đầu ngón tay xoa nhẹ vùng bụng theo hình chữ U ngược: bắt đầu từ bụng dưới bên trái, di chuyển lên trên, vòng qua rốn rồi xuống bụng dưới bên phải.
• Thực hiện 10–15 lần mỗi lượt, ngày 2–3 lần.
  Ngoài ra, mẹ có thể cho trẻ nằm ngửa và nhẹ nhàng cử động hai chân theo động tác đạp xe để hỗ trợ cải thiện táo bón.

Bài viết liên quan:

• Trẻ 2 tuổi bị táo bón nên ăn gì để hết bón và cải thiện hệ tiêu hóa
• Trẻ bị táo bón nên ăn gì để cải thiện hệ tiêu hóa, hạn chế táo bón

Trị táo bón cho trẻ cần được thực hiện đúng cách, kết hợp điều chỉnh chế độ ăn, bổ sung đủ nước và xây dựng thói quen sinh hoạt khoa học. Nutricare mong muốn đồng hành cùng cha mẹ trong hành trình chăm sóc hệ tiêu hóa cho bé, giúp tình trạng táo bón dần cải thiện, để bé ăn ngon miệng và phát triển khỏe mạnh hơn mỗi ngày.