Bé bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì, không nên ăn gì để cải thiện tình trạng tiêu hóa

Bé bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì là câu hỏi khiến nhiều cha mẹ lo lắng, bởi chế độ ăn uống lúc này ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ hồi phục của con. Việc lựa chọn sai thực phẩm có thể khiến tình trạng tiêu chảy hoặc táo bón nặng hơn. Bài viết này, Nutricare sẽ cung cấp các loại thực phẩm nên và không nên ăn, giúp mẹ xây dựng thực đơn khoa học để bé mau chóng hồi phục. 

1. Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn cho bé bị rối loạn tiêu hóa

Khi bé bị rối loạn tiêu hóa, cha mẹ cần xây dựng chế độ ăn phù hợp để giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định hơn, hỗ trợ hấp thu dinh dưỡng và giảm các triệu chứng khó chịu như tiêu chảy, táo bón, đầy hơi hay nôn trớ. Dưới đây là những nguyên tắc quan trọng cần lưu ý:

1.1. Điều chỉnh chế độ ăn theo từng triệu chứng tiêu hóa

Tùy vào tình trạng rối loạn tiêu hóa của trẻ mà cha mẹ cần xây dựng chế độ ăn phù hợp để giảm áp lực lên hệ tiêu hóa và hỗ trợ bé phục hồi tốt hơn:

• Với trẻ bị nôn hoặc chướng bụng: nên chia nhỏ bữa ăn, cho bé ăn lượng vừa phải và ưu tiên các món mềm, dễ tiêu hóa. Không nên ép trẻ ăn khi bé không còn muốn ăn.
• Với trẻ bị tiêu chảy: cần chú trọng bù nước và điện giải bằng oresol đúng hướng dẫn, đồng thời cho bé ăn cháo, súp hoặc thức ăn loãng nhưng vẫn đảm bảo đủ dinh dưỡng.
• Với trẻ bị táo bón: tăng cường nước, rau xanh và trái cây nhằm hỗ trợ nhu động ruột và cải thiện tình trạng táo bón

1.2. Ưu tiên thực phẩm mềm, dễ tiêu hóa

Hệ tiêu hóa của trẻ đang nhạy cảm nên thức ăn cần được chế biến mềm, nhuyễn hoặc xay nhỏ để bé dễ nuốt, dễ hấp thu. Với những bé chưa mọc đủ răng hoặc chưa biết nhai tốt, cha mẹ nên hạn chế thực phẩm cứng, khó tiêu để tránh làm hệ tiêu hóa hoạt động quá tải.

1.3. Chia nhỏ bữa ăn, không cho bé ăn quá no

Cha mẹ nên cho bé ăn thành nhiều bữa nhỏ trong ngày thay vì ăn quá nhiều trong một bữa. Việc này giúp giảm áp lực lên dạ dày và hạn chế tình trạng đầy bụng, khó tiêu. Mỗi bữa ăn dặm không nên kéo dài quá 30 phút và không nên ép bé ăn khi trẻ từ chối.

1.4. Tăng cường rau xanh, trái cây và bổ sung đủ nước

Rau xanh và trái cây giúp bổ sung vitamin, chất xơ và hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa. Đồng thời, trẻ cần được uống đủ nước mỗi ngày để hạn chế táo bón và hỗ trợ quá trình hấp thu dưỡng chất tốt hơn.

1.5. Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm

Thực phẩm cho trẻ cần được lựa chọn tươi sạch, chế biến kỹ và ưu tiên nấu trong ngày để đảm bảo dinh dưỡng. Cha mẹ nên hạn chế hâm đi hâm lại thức ăn vì có thể làm giảm chất lượng món ăn và ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của bé. Ngoài ra, cần thực hiện ăn chín uống sôi, rửa tay sạch trước khi chế biến thức ăn và vệ sinh đồ dùng, đồ chơi của trẻ thường xuyên.

1.6. Lựa chọn thực phẩm hỗ trợ hệ tiêu hóa

Cha mẹ nên ưu tiên các loại bột ăn dặm phù hợp với hệ tiêu hóa non yếu của trẻ. Trong một số trường hợp, có thể tham khảo ý kiến chuyên gia y tế để bổ sung men vi sinh hoặc men tiêu hóa nhằm hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột và tăng khả năng hấp thu dưỡng chất cho bé.

>>> Tìm hiểu thêm: Trẻ bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì và không nên ăn gì?

2. Bé bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì để nhanh hồi phục?

Trẻ bị rối loạn tiêu hóa thường gặp các triệu chứng như đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy hoặc táo bón. Một chế độ ăn hợp lý không chỉ giúp giảm các triệu chứng mà còn hỗ trợ hệ tiêu hóa phục hồi nhanh, nâng cao sức đề kháng. Dưới đây là các thực phẩm mẹ nên bổ sung:

2.1. Chuối

Chuối là thực phẩm hàng đầu giúp trẻ ổn định hệ tiêu hóa. Chuối chín chứa nhiều Kali giúp cân bằng điện giải, hỗ trợ cơ ruột co bóp hiệu quả và ngăn ngừa táo bón. Pectin trong chuối giúp hỗ trợ hoạt động đường ruột và cải thiện tình trạng tiêu chảy hoặc táo bón nhẹ.

Cách dùng:

• Trẻ từ 6 tháng trở lên: 1/2 – 1 quả chuối mỗi lần, ngày 1–2 lần.
• Có thể nghiền nhuyễn hoặc thái lát mềm, trộn cùng sữa mẹ hoặc sữa công thức để dễ ăn.

Lưu ý: Trẻ dưới 6 tháng tuổi chưa nên ăn chuối do hệ tiêu hóa còn non yếu.

2.2. Cơm hoặc cháo

Cơm và cháo là nhóm thực phẩm dễ tiêu, không gây áp lực lên hệ tiêu hóa non nớt. Mẹ nên nấu cơm hơi ướt hoặc cháo nhuyễn, kết hợp với rau củ nghiền hoặc thịt để bổ sung dưỡng chất.

Gợi ý chế biến:

• Cháo gạo loãng: 1 phần gạo : 8–10 phần nước, nấu nhừ.
• Cháo có thể kết hợp cà rốt, bí đỏ, khoai tây nghiền để tăng Vitamin và Chất xơ hòa tan.
• Trẻ 6–12 tháng: 2–3 thìa cháo/bữa, 3–4 bữa/ngày.
• Trẻ trên 1 tuổi: 50–80g cơm nhão/bữa.

Các món cháo hỗ trợ tiêu hóa

• Cháo thịt bò cà rốt: Bổ sung Đạm, Vitamin A, Chất xơ giúp giảm táo bón, ổn định hệ tiêu hóa.
• Cháo thịt băm gừng tươi:Gừng có thể hỗ trợ làm ấm bụng và giảm cảm giác đầy hơi, khó tiêu.
• Cháo thịt gà bí đỏ: Dinh dưỡng cao, xoa dịu hệ tiêu hóa, giảm nôn ói, tiêu chảy.
• Cháo quả sung: Chất xơ cao, phòng táo bón.
• Cháo tôm khoai lang: Tinh bột và Vitamin từ khoai lang kết hợp Đạm từ tôm giúp trẻ tiêu hóa tốt, tăng cường hấp thu dưỡng chất.

2.3. Thịt gà

Thịt gà giàu Đạm, Vitamin A, B1, C, E và các khoáng chất như Canxi, Photpho, Sắt, đồng thời chứa lượng Chất béo bão hòa thấp, rất dễ tiêu hóa.

Cách dùng:

• Nấu luộc, hấp hoặc ninh nhừ.
• Có thể xé nhỏ, băm nhuyễn trộn cháo hoặc súp.
• Trẻ từ 1 tuổi trở lên: 20–50g thịt gà mỗi bữa, 1–2 bữa/ngày.

Lợi ích: Giúp bổ sung Đạm, tăng cường sức khỏe tổng thể và ổn định hệ tiêu hóa.

2.4. Quả bơ

Bơ chứa Chất béo lành mạnh, Vitamin D, Kali, Sắt và Chất xơ hòa tan, hỗ trợ nhu động ruột và tạo cảm giác no lâu, tốt cho trẻ rối loạn tiêu hóa.

Cách dùng:

• Xay nhuyễn trộn với sữa mẹ, sữa công thức hoặc sữa chua.
• Trẻ 6–12 tháng: 1–2 thìa bơ xay mỗi lần, 1–2 lần/ngày.
• Trẻ trên 1 tuổi: 30–50g mỗi bữa.

Lưu ý: Không nên thêm đường hoặc muối để tránh ảnh hưởng tiêu hóa.

2.5. Sữa chua

Sữa chua chứa lợi khuẩn (Probiotics) giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, cải thiện tiêu hóa và giảm các triệu chứng rối loạn tiêu hóa.

Cách dùng:

• Trẻ từ 6 tháng trở lên: 50–80g sữa chua/ngày, chia 1–2 lần.
• Chọn loại không đường hoặc ít đường.
• Có thể trộn sữa chua với chuối hoặc bơ để tăng dưỡng chất.

Lưu ý: Trẻ bị dị ứng sữa hoặc rối loạn tiêu hóa do lactose nên chọn sữa chua không chứa lactose.

2.6. Ngũ cốc nguyên hạt

Ngũ cốc như yến mạch, đậu đỏ, đậu xanh, lúa mạch, mè đen… giàu Chất xơ hòa tan, giúp nhu động ruột ổn định, phòng táo bón, đồng thời bổ sung Vitamin và khoáng chất. Với trẻ nhỏ, nên chế biến ngũ cốc ở dạng mềm, mịn và cho ăn với lượng phù hợp để tránh gây đầy bụng.

Cách dùng:

• Nấu thành cháo, bột hoặc nghiền nhuyễn trộn với sữa.
• Trẻ 6–12 tháng: 1–2 thìa bột ngũ cốc mỗi bữa.
• Trẻ trên 1 tuổi: 30–50g/ngày.

2.7. Táo

Táo giàu Pectin, một dạng Chất xơ hòa tan hỗ trợ hệ tiêu hóa. Khi nấu chín, táo mềm, dễ tiêu và giúp giảm đầy bụng, táo bón.

Cách dùng:

• Nấu chín, nghiền nhuyễn hoặc thái miếng nhỏ trộn với cháo, sữa chua.
• Trẻ 6–12 tháng: 2–3 thìa táo chín mỗi bữa.
• Trẻ trên 1 tuổi: 50–100g mỗi bữa, 1–2 lần/ngày.

2.8. Khoai lang

Khoai lang giàu Tinh bột tiêu hóa nhanh, Chất xơ hòa tan giúp cải thiện nhu động ruột, tăng cường lợi khuẩn.

Cách dùng:

• Luộc, hấp hoặc nấu cháo kết hợp thịt, cá.
• Trẻ 6–12 tháng: 30–50g/ lần, 1–2 lần/ngày.

2.9. Sữa công thức hỗ trợ cải thiện tiêu hóa

Bên cạnh các thực phẩm tự nhiên như chuối, cháo, thịt, bơ hay sữa chua, việc bổ sung sữa công thức phù hợp cũng đóng vai trò quan trọng trong chế độ ăn của trẻ bị rối loạn tiêu hóa. Những loại sữa này thường được bổ sung các dưỡng chất hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn, giúp trẻ dễ đi ngoài, giảm đầy bụng và cải thiện khả năng hấp thu.

Khi hệ tiêu hóa được cải thiện, sữa công thức còn giúp cung cấp đầy đủ dưỡng chất cần thiết để trẻ tăng cân, phát triển chiều cao và nâng cao sức đề kháng. Việc kết hợp một chế độ ăn hợp lý cùng loại sữa công thức phù hợp sẽ giúp bé phục hồi nhanh và sớm lấy lại thể trạng.

Lưu ý nhỏ cho mẹ: Sữa công thức hiện có hai dạng là sữa bột và sữa pha sẵn. Mẹ có thể chọn dạng phù hợp với nhu cầu của trẻ và sự tiện lợi trong sinh hoạt hằng ngày. Sữa bột thuận tiện khi mẹ muốn điều chỉnh lượng dùng theo từng lần uống, trong khi sữa pha sẵn lại rất tiện để mang theo khi trẻ đi chơi, đi học hoặc khi mẹ bận rộn. 

Nếu mẹ vẫn còn băn khoăn chưa biết chọn loại sữa công thức nào phù hợp cho hệ tiêu hóa của trẻ, mẹ có thể tham khảo dòng Sản phẩm dinh dưỡng Metacare Opti 2+ và thực phẩm bổ sung sữa dinh dưỡng pha sẵn Metacare Opti (gọi chung là “Metacare Opti”). Dưới đây là thông tin chi tiết để mẹ dễ cân nhắc hơn.

>>> Tìm hiểu thêm: Trẻ bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì và không nên ăn gì?

3. Bé tiêu hóa khỏe và tăng cân đều cùng Sữa mát Metacare Opti

Metacare Opti được nghiên cứu được phát triển bởi Viện Dinh Dưỡng Y Học Nutricare Hoa Kỳ bổ sung các dưỡng chất cần thiết, góp phần đáp ứng nhu cầu phát triển và tăng trưởng của trẻ trong giai đoạn quan trọng. Metacare mang đến những ưu điểm sau:

• Tăng cường đề kháng và tiêu hóa khỏe: Sữa Metacare đột phá công nghệ Lợi khuẩn Postbiotic với 15 tỷ Lợi khuẩn kết hợp cùng Sữa non từ Mỹ giúp kích thích hệ miễn dịch tự nhiên và tăng cường sức đề kháng. Ngoài ra còn bổ sung Vitamin nhóm B giúp trẻ tiêu hóa khỏe.
• Tăng cân khỏe mạnh: Sữa Metacare với công thức giàu năng lượng gồm Đạm Whey dễ hấp thu và Lysin giúp trẻ ăn ngon, bổ sung đầy đủ dưỡng chất để tăng cân khỏe mạnh và theo kịp đà phát triển.
• Phát triển chiều cao: Canxi, Phốt pho và Vitamin D3 trong sữa hỗ trợ hấp thu tối đa, giúp xương chắc khỏe và tăng chiều cao. Chỉ với 3 hộp Metacare 180ml/ngày, trẻ đã đáp ứng 100% nhu cầu Canxi theo khuyến nghị WHO.
• Phát triển trí não và thị giác: sữa Metacare cũng cung cấp Cholin giúp phát triển não bộ, Axit folic tăng khả năng ghi nhớ, học hỏi và Vitamin A bảo vệ sức khỏe thị giác của trẻ.

Metacare không chỉ đáp ứng đầy đủ các dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển toàn diện mà còn được sản xuất và cấp phép bởi các cơ quan y tế uy tín tại Việt Nam, giúp mẹ yên tâm hơn khi lựa chọn cho bé yêu của mình.

Ngoài việc chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của bé, mẹ có thể cân nhắc thêm các dòng sữa hỗ trợ tiêu hoá từ Nutricare, được nhiều phụ huynh tin tưởng lựa chọn:

• Sữa chống táo bón cho trẻ 2 tuổi
• Sữa chống táo bón cho trẻ 3 tuổi
• Sữa cho bé 3 tuổi bị táo bón

4. Trẻ bị rối loạn tiêu hoá không nên ăn gì?

Sau khi đã tìm hiểu trẻ bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì , các mẹ cũng lưu ý tránh cho bé ăn những thực phẩm dưới đây, tránh việc làm bệnh thêm trầm trọng:

• Thức ăn chế biến sẵn, đóng hộp: Những thực phẩm này thường có hàm lượng muối cao, nhiều hương liệu tổng hợp và chất bảo quản khiến tình trạng rối loạn tiêu hóa ở trẻ thêm trầm trọng hơn. 
• Thức ăn chiên dầu: Chứa một lượng lớn chất béo khó tiêu, những thức ăn này khiến dạ dày bị kích thích, tăng tiết dịch axit, khiến hệ tiêu hóa hoạt động không ổn định. 
• Thức ăn ngọt: Với đặc điểm chứa rất nhiều đường và chất tạo ngọt nhân tạo, đây là những chất không tốt cho dạ dày, thậm chí còn gây ra nhiều vấn đề cho hệ tiêu hóa của trẻ.

Việc hạn chế những nhóm thực phẩm trên sẽ giúp hệ tiêu hóa của trẻ tránh bị quá tải và có thời gian phục hồi tốt hơn. Kết hợp chế độ ăn lành mạnh, giàu Chất xơ, uống đủ nước và lựa chọn các thực phẩm dễ tiêu sẽ hỗ trợ trẻ nhanh chóng cải thiện tình trạng rối loạn tiêu hóa và sớm trở lại nhịp ăn uống bình thường. Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc nặng hơn, mẹ nên đưa trẻ đi khám để được tư vấn kịp thời.

5. Câu hỏi thường gặp về rối loạn tiêu hóa ở trẻ

Câu 1: Bé bị rối loạn tiêu hóa có nên uống sữa không?

Trẻ vẫn có thể uống sữa nếu không bị dị ứng đạm sữa bò hoặc không dung nạp lactose, tuy nhiên cha mẹ nên theo dõi phản ứng của bé sau khi uống để lựa chọn loại sữa phù hợp và dễ tiêu hóa hơn.

Câu 2: Bé bị tiêu chảy do rối loạn tiêu hóa nên ăn gì?

Trẻ bị tiêu chảy nên ăn các món mềm, loãng như cháo, súp hoặc bột ăn dặm và cần được bổ sung đủ nước, oresol hoặc nước điện giải để hạn chế tình trạng mất nước.

Câu 3: Bé bị táo bón do rối loạn tiêu hóa nên ăn gì?

Nếu trẻ bị táo bón, cha mẹ nên tăng cường rau xanh, trái cây, khoai lang và cho bé uống đủ nước để hỗ trợ nhu động ruột và cải thiện khả năng tiêu hóa.

Câu 4: Có nên cho trẻ dùng men vi sinh khi bị rối loạn tiêu hóa?

Men vi sinh có thể giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột và hỗ trợ cải thiện các triệu chứng như đầy bụng, khó tiêu hoặc tiêu chảy, tuy nhiên cha mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng cho trẻ nhỏ.

Câu 5: Khi nào cần đưa bé đi khám bác sĩ?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu bé bị tiêu chảy kéo dài, nôn nhiều, sốt cao, bỏ ăn, sụt cân hoặc có dấu hiệu mất nước để được kiểm tra và điều trị kịp thời.

Bài viết liên quan:

• Top 20+ thực phẩm bổ sung chất xơ cho bé ngăn ngừa táo bón
• Top 24+ thực phẩm giàu chất xơ tốt cho hệ tiêu hóa, giảm táo bón

Hy vọng những thông tin trên đã giúp cha mẹ giải đáp thắc mắc bé bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì. Điều quan trọng là phải ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu và đảm bảo bù nước đầy đủ. Để hỗ trợ bé hồi phục nhanh hơn, cha mẹ có thể cân nhắc bổ sung các sản phẩm sữa dinh dưỡng từ Nutricare.

Nguồn tham khảo:

1. Diarrhoeal disease – World Health Organization (WHO). (2024). https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diarrhoeal-disease
2. Toddler food and feeding – American Academy of Pediatrics (AAP). (n.d.). https://www.aap.org/en/patient-care/healthy-active-living-for-families/toddler-food-and-feeding/
3. Probiotics: What You Need To Know – National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). (2023). https://www.nccih.nih.gov/health/probiotics-what-you-need-to-know