Tiêu hóa kém ở người lớn: Nguyên nhân & Biện pháp cải thiện

Tiêu hóa kém không chỉ khiến cơ thể mệt mỏi mà còn âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài. Tình trạng này có thể bắt nguồn từ những thói quen nhỏ trong ăn uống, căng thẳng kéo dài hay rối loạn đường ruột. Trong bài viết dưới đây, Nutricare sẽ cùng bạn tìm hiểu rõ nguyên nhân và gợi ý các biện pháp giúp cải thiện tiêu hóa hiệu quả, để hệ tiêu hóa luôn khỏe mạnh mỗi ngày.

1. Tiêu hóa kém là gì?

Hệ tiêu hóa kém là tình trạng hoạt động của hệ tiêu hóa không diễn ra trơn tru, khiến quá trình phân giải và hấp thu thức ăn bị chậm lại.

Bình thường, hệ tiêu hóa gồm 5 cơ quan chính: miệng, thực quản, dạ dày, ruột non và ruột già, phối hợp với nhau để biến đổi thức ăn thành dưỡng chất nuôi cơ thể. Tuy nhiên, khi một hoặc nhiều bộ phận này gặp trục trặc, thức ăn không được xử lý kịp thời, từ đó xuất hiện các biểu hiện như: đầy hơi, buồn nôn, táo bón hoặc tiêu chảy.

2. Dấu hiệu cảnh báo bạn bị tiêu hóa kém

Hệ tiêu hóa kém hấp thu không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt hàng ngày mà còn ảnh hưởng đến cân nặng, giấc ngủ, làn da và hệ miễn dịch. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu giúp bạn chủ động điều chỉnh lối sống hoặc thăm khám kịp thời.

• Khó tiêu, đầy hơi, đau dạ dày, ợ nóng, ợ chua, táo bón hoặc tiêu chảy: Đây là những triệu chứng điển hình và dễ nhận biết nhất, cho thấy hệ tiêu hóa đang hoạt động không hiệu quả.
• Thường xuyên thèm ngọt: Mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột có thể gây cảm giác thèm đồ ngọt thường xuyên – đây cũng là tín hiệu cảnh báo tiêu hóa kém.
• Cân nặng thay đổi thất thường: Tăng hoặc giảm cân đột ngột dù chế độ ăn uống, tập luyện không thay đổi có thể do hệ tiêu hóa kém, làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng hoặc tăng tích trữ chất béo.
• Mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ: Triệu chứng như đầy bụng, ợ hơi, táo bón kéo dài khiến cơ thể mệt mỏi. Đồng thời, Serotonin – Hormone điều chỉnh tâm trạng và giấc ngủ – được sản xuất chủ yếu ở ruột, nên khi ruột gặp vấn đề, giấc ngủ cũng dễ bị rối loạn.
• Da dễ kích ứng: Tiêu hóa kém có thể làm da nhạy cảm hơn, dễ nổi mẩn hoặc gặp các vấn đề về da.
• Nguy cơ mắc bệnh tự miễn: Khi đường ruột suy yếu, hệ miễn dịch cũng bị ảnh hưởng, làm tăng khả năng xuất hiện các bệnh tự miễn.

>> Xem thêm: 

• Những món ăn dễ tiêu cho người bệnh rối loạn tiêu hóa, người ốm
• Sữa cho người già giàu dưỡng chất giúp ăn ngon, ngủ ngon

3. Nguyên nhân gây tiêu hóa kém phổ biến

Có rất nhiều nguyên nhân khiến cho hệ tiêu hóa của bạn hoạt động kém, trong số đó có thể đến từ thói quen sinh hoạt, ăn uống: 

• Căng thẳng, stress kéo dài:  Áp lực công việc, mất ngủ và mệt mỏi làm rối loạn thần kinh điều khiển tiêu hóa, khiến dạ dày và ruột hoạt động kém hiệu quả.
• Thói quen ăn uống không khoa học: Việc ăn quá nhanh hay nhai không kỹ sẽ gây ảnh hưởng xấu đến dạ dày. Bên cạnh đó thường xuyên ăn đồ ăn nhanh hay vừa ăn vừa làm việc chính là nguyên nhân khiến làm cho hệ tiêu hóa hoạt động kém. 
• Lối sống ít vận động:  Ngồi nhiều, ít tập luyện khiến nhu động ruột giảm, dẫn đến chậm tiêu, đầy hơi, táo bón và giảm khả năng hấp thu dưỡng chất.
• Các bệnh lý liên quan đến hệ tiêu hóa: Người bị các bệnh như viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày, thực quản, viêm đại tràng, rối loạn nội tiết chuyển hóa hay gặp các vấn đề về hội chứng ruột kích thích đều khiến cho hệ tiêu hóa hoạt động kém đi. 

4. Tiêu hóa kém có nguy hiểm không?

Tiêu hóa kém ở người lớn không phải là bệnh lý riêng biệt nhưng nếu chủ quan, để kéo dài, tình trạng này có thể gây nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe:

• Suy giảm hấp thu dinh dưỡng: Hệ tiêu hóa hoạt động kém khiến cơ thể không nhận đủ năng lượng và dưỡng chất cần thiết. Lâu dài dẫn đến mệt mỏi, sức đề kháng yếu và dễ mắc các bệnh truyền nhiễm hoặc mạn tính.
• Gia tăng tốc độ lão hóa: Khi thiếu dưỡng chất, các cơ quan trong cơ thể bị suy giảm chức năng, từ đó thúc đẩy quá trình lão hóa nhanh hơn so với người có hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
• Nguy cơ suy dinh dưỡng và thiếu cân: Một số người bị tiêu hóa kém thường xuyên rơi vào tình trạng thiếu cân, thậm chí suy dinh dưỡng nếu kéo dài mà không được điều trị.

• Ảnh hưởng đến phụ nữ: Phụ nữ bị rối loạn tiêu hóa mạn tính dễ gặp các vấn đề như thiếu máu, rụng tóc, xương yếu, thậm chí tăng nguy cơ vô sinh. Đây là những hệ quả không chỉ ảnh hưởng sức khỏe mà còn tác động đến tâm lý và đời sống gia đình.

5. Cách cải thiện tiêu hóa kém an toàn, hiệu quả

Vậy hệ tiêu hóa kém phải làm sao? Dưới đây là một số cách giúp hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru và khỏe mạnh một cách an toàn: 

• Kiểm soát căng thẳng: Giữ tinh thần lạc quan, thư giãn giúp giảm áp lực lên hệ tiêu hóa. Có thể áp dụng các biện pháp như: tập thở sâu, nghe nhạc, đi bộ, tập yoga hoặc thiền.
• Ăn uống khoa học, cân bằng dinh dưỡng: Người gặp phải các vấn đề về hệ tiêu hóa nên ưu tiên bổ sung các thực phẩm dễ tiêu như rau xanh, trái cây, cá, ngũ cốc nguyên hạt bởi chúng giàu Chất xơ hòa tan, Vitamin và Khoáng chất. Bên cạnh đó nên hạn chế thức ăn nhanh, nhiều dầu mỡ, cay nóng, rượu bia và nước ngọt có ga. 
• Tăng cường vận động thể chất: Tập luyện đều đặn mỗi ngày (như đi bộ, chạy bộ, yoga, bơi lội) giúp kích thích nhu động ruột, cải thiện chức năng tiêu hóa và giảm nguy cơ viêm nhiễm đường ruột.
• Uống đủ nước: Bổ sung 1,5 – 2 lít nước/ngày để hỗ trợ quá trình trao đổi chất, làm mềm phân và giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn.
• Thăm khám và điều trị bệnh lý liên quan: Nếu tiêu hóa kém kéo dài hoặc kèm theo triệu chứng bất thường (đau bụng dữ dội, đi ngoài ra máu, sụt cân nhanh…), cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
• Bổ sung lợi khuẩn (Probiotics): Dùng thực phẩm hoặc thực phẩm bổ sung chứa Probiotics (như sữa chua, men vi sinh) để cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tăng cường hấp thu dưỡng chất và hỗ trợ hệ miễn dịch.

>> Xem thêm: 15+ Món ăn dễ tiêu cho người bệnh rối loạn tiêu hóa, người ốm

6. Tiêu hóa kém nên ăn gì? Top 11 loại thực phẩm nên ăn

Những người hệ tiêu hóa kém nên ăn gì? Lựa chọn thực phẩm phù hợp sẽ giúp giảm khó chịu và hỗ trợ đường ruột khỏe mạnh hơn. Dưới đây là 11 loại thực phẩm tốt cho hệ tiêu hóa bạn nên bổ sung vào thực đơn hằng ngày: 

6.1. Sữa chua

Sữa chua là thực phẩm quen thuộc và rất có lợi cho đường ruột. Trong sữa chua có chứa nhiều vi khuẩn Axit Lactic (Probiotics) giúp tăng lợi khuẩn, cân bằng hệ vi sinh và cải thiện các triệu chứng rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, không phải loại sữa chua nào cũng chứa men vi sinh, vì vậy bạn cần kiểm tra kỹ thành phần trước khi mua.

6.2. Nấm sữa Kefir

Nấm sữa Kefir là sản phẩm lên men từ sữa và hạt ngũ cốc Kefir, giàu Probiotics tương tự sữa chua. Kefir giúp làm tăng lợi khuẩn, giảm vi khuẩn có hại, hỗ trợ tiêu hóa và đặc biệt tốt cho người không dung nạp Lactose.

6.3. Kombucha

Kombucha (trà lên men) được tạo ra từ trà xanh hoặc trà đen kết hợp với vi khuẩn và men. Trong Kombucha có nhiều lợi khuẩn hỗ trợ tiêu hóa. Một số nghiên cứu còn cho thấy loại trà này có thể góp phần làm lành loét dạ dày, mặc dù tác dụng này cần được nghiên cứu thêm trên người.

6.4. Táo

Táo giàu chất xơ hòa tan Pectin. Pectin không hấp thu ở ruột non mà xuống ruột kết, nơi lợi khuẩn phân giải để làm tăng khối lượng phân. Nhờ đó, táo hỗ trợ giảm táo bón, tiêu chảy và nguy cơ viêm ruột kết, đồng thời cải thiện chức năng tiêu hóa tổng thể.

6.5. Đu đủ

Đu đủ chứa Enzyme Papain, có khả năng phân giải Protein thành các dưỡng chất dễ hấp thu hơn. Loại Enzyme này còn giúp giảm triệu chứng của hội chứng ruột kích thích, nhờ đó đu đủ thường được đưa vào thành phần các loại men tiêu hóa.

6.6. Hạt chia

Hạt chia rất giàu Chất xơ. Khi vào dạ dày, chúng tạo thành dạng gel, hoạt động như Prebiotic để nuôi dưỡng lợi khuẩn. Đồng thời, hạt chia kích thích nhu động ruột, giúp giảm táo bón và hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột.

6.7. Ngũ cốc nguyên hạt

Các loại ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, quinoa, lúa mì nguyên cám giàu Chất xơ, giúp tăng lượng phân để cải thiện táo bón. Đồng thời, ngũ cốc còn chứa thành phần hoạt động như Prebiotic, nuôi dưỡng lợi khuẩn trong đường ruột.

6.8. Rau xanh đậm

Rau xanh như cải bó xôi, bông cải xanh, cải mầm Brussels giàu chất xơ không hòa tan, giúp làm sạch đường ruột. Bên cạnh đó, rau xanh đậm chứa Magie giúp giảm co thắt tiêu hóa và một loại đường đặc biệt nuôi dưỡng lợi khuẩn, đồng thời kìm hãm vi khuẩn có hại.

6.9. Thì là

Không chỉ là gia vị trong ẩm thực, thì là còn chứa hàm lượng Chất xơ dồi dào, giúp ngăn ngừa táo bón. Ngoài ra, các chất chống co thắt trong thì là có tác dụng thư giãn cơ trơn đường tiêu hóa, giảm đầy hơi, ợ nóng và đau dạ dày.

6.10. Cá hồi

Cá hồi cung cấp lượng lớn Omega-3 có tác dụng kháng viêm. Đây là thực phẩm hữu ích cho người bị viêm ruột, rối loạn tiêu hóa hoặc không dung nạp một số thực phẩm, giúp làm giảm triệu chứng và bảo vệ sức khỏe đường ruột.

6.11. Nước hầm xương

Nước hầm xương giàu Gelatin giúp bảo vệ niêm mạc ruột, hỗ trợ điều trị viêm ruột và giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn. Đây là món ăn bổ dưỡng, đặc biệt có lợi cho người đang gặp vấn đề tiêu hóa.

Bên cạnh việc lựa chọn các thực phẩm giàu lợi khuẩn, Chất xơ và Enzyme tự nhiên để cải thiện tiêu hóa, bạn cũng có thể kết hợp thêm các sản phẩm dinh dưỡng phù hợp nhằm chăm sóc sức khỏe toàn diện hơn. Một trong những lựa chọn được nhiều người tin tưởng là Nutricare Gold – sản phẩm với công thức giàu dưỡng chất, không chỉ hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả mà còn giúp phục hồi và tăng cường sức khỏe, hỗ trợ xương khớp, tim mạch và giấc ngủ.

Nutricare Gold là sản phẩm được nghiên cứu và phát triển bởi Viện Dinh dưỡng Y học Nutricare Hoa Kỳ, với công thức giàu dưỡng chất và cân đối, mang lại nhiều lợi ích nổi bật:

• Giúp phục hồi & tăng cường sức khỏe: Sản phẩm với 56 dưỡng chất và các loại đạm thực vật và Đạm Whey dễ hấp thu có giá trị sinh học cao giúp cung cấp các Acid Amin thiết yếu tham gia vào quá trình tổng hợp Protein, tế bào miễn dịch giúp tăng cường đề kháng, hỗ trợ phục hồi và tăng cường sức khỏe nhanh.
• Giúp ngủ ngon, tiêu hóa khỏe: Lactium đã được chứng minh lâm sàng giúp ngủ ngon kết hợp cùng Magiê & Vitamin B6 giảm căng thẳng, hỗ trợ giấc ngủ ngon. Giàu chất xơ hòa tan FOS giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
• Giúp cơ xương khớp chắc khỏe: Canxi, Glucosamin và HMB giúp cơ xương khớp chắc khỏe. Glucosamin có vai trò tăng sinh dịch khớp và tế bào sụn giúp bôi trơn sụn khớp, làm tăng độ dẻo dai và linh hoạt của khớp. Glucosamin đã được chứng minh lâm sàng giúp giảm đau khớp.
• Tốt cho tim mạch: Omega 3,6,9 giúp giảm Cholesterol xấu và điều hòa mỡ máu kết hợp cùng hệ Antioxidants (Vitamin A, C, E & Selen) giúp trung hòa các gốc tự do có hại, giảm sự phá hủy Protein và Lipid từ đó làm giảm tình trạng xơ vữa động mạch, tốt cho tim mạch, hỗ trợ phòng ngừa các bệnh lý liên quan đến tim mạch & phòng ngừa đột quỵ.

7. An tâm mua sữa chính hãng với tính năng quét QR tiện lợi

Sản phẩm sữa Nutricare Gold được nghiên cứu với công thức chuyên biệt cho người lớn tuổi và người có vấn đề sức khỏe, giúp hỗ trợ tăng cường đề kháng, cải thiện tiêu hóa và bổ sung dưỡng chất cần thiết cho cơ thể theo từng nhu cầu. Mỗi sản phẩm đều hướng đến mục tiêu giúp người cao tuổi ăn uống dễ hơn, hấp thu tốt hơn và duy trì thể trạng ổn định mỗi ngày.

Để người tiêu dùng và gia đình yên tâm khi lựa chọn, Nutricare đã ứng dụng giải pháp xác thực thông minh. Chỉ với một chiếc điện thoại có kết nối internet, người dùng hoặc người thân có thể quét mã QR dưới đáy lon hoặc mã vạch GS1 trên thân sản phẩm để kiểm tra hàng chính hãng: 

• Xác minh nguồn gốc sản phẩm do Nutricare sản xuất.
• Tra cứu thông tin chi tiết: ngày sản xuất, số lô, thành phần.
• Truy cập website chính thức để tìm hiểu rõ hơn về sản phẩm.
• Xác định đúng dòng sữa phù hợp với nhu cầu của bé.

Mã vạch chuẩn GS1, được xác thực bởi Trung tâm Mã số Mã vạch Quốc gia, là bằng chứng đảm bảo độ tin cậy theo tiêu chuẩn toàn cầu.

Tình trạng tiêu hóa kém có thể được cải thiện rõ rệt khi bạn xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh và duy trì lối sống khoa học. Hãy ưu tiên những thực phẩm, sản phẩm dinh dưỡng tốt cho hệ tiêu hóa, kết hợp vận động nhẹ và giữ tinh thần thoải mái mỗi ngày, đó chính là chìa khóa giúp đường ruột khỏe mạnh, cơ thể tràn đầy năng lượng.