Người lớn tuổi bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì và kiêng gì?

Bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì là thắc mắc của nhiều người khi gặp các triệu chứng như đầy hơi, khó tiêu, táo bón hay tiêu chảy. Việc lựa chọn đúng thực phẩm không chỉ giúp giảm khó chịu mà còn hỗ trợ phục hồi chức năng tiêu hóa hiệu quả. Nutricare sẽ hướng dẫn bạn chế độ ăn khoa học, phù hợp để cải thiện hệ tiêu hóa và nâng cao chất lượng cuộc sống.

1. Bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì?

Rối loạn tiêu hóa là tình trạng phổ biến gây khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hàng ngày. Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp không chỉ giúp giảm triệu chứng mà còn hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.

1.1. Trái cây giàu chất xơ và khoáng chất

Trái cây là nhóm thực phẩm dễ tiêu hóa, giàu chất xơ và enzyme tự nhiên giúp cải thiện các triệu chứng rối loạn tiêu hóa:

• Chuối: Giàu Kali giúp cung cấp chất điện giải và bù nước khi tiêu chảy. Chất xơ hòa tan trong chuối hấp thu dịch dư thừa và nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột.
• Táo: Chứa pectin – chất xơ hòa tan giúp tăng khối lượng phân và điều hòa nhu động ruột. Táo vừa cải thiện tiêu chảy, vừa phòng ngừa táo bón hiệu quả.
• Bơ: Giàu chất xơ và chất béo không bão hòa, hỗ trợ gan, túi mật và tuyến tụy hoạt động tốt hơn. Beta-carotene trong bơ chuyển hóa thành Vitamin A, bảo vệ niêm mạc đường tiêu hóa.
• Đu đủ: Chứa enzyme papain giúp phân giải protein, giảm triệu chứng khó tiêu và hỗ trợ người bị hội chứng ruột kích thích.
• Dứa: Giàu chất xơ và enzyme bromelain, cải thiện tiêu hóa và hỗ trợ hấp thu Protein hiệu quả.

1.2. Sữa chua và thực phẩm lên men

Sữa chua và các thực phẩm lên men là nguồn cung cấp lợi khuẩn (probiotics) tự nhiên, đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Nhóm thực phẩm này giúp giảm hiệu quả các triệu chứng tiêu chảy và táo bón, đồng thời cải thiện chức năng tiêu hóa tổng thể. Để đạt kết quả tốt nhất, bạn nên sử dụng sữa chua hàng ngày, ưu tiên chọn loại ít đường và không béo quá mức để tránh gây kích ứng đường ruột.

1.3. Ngũ cốc nguyên hạt và yến mạch

Ngũ cốc nguyên hạt và yến mạch là lựa chọn tuyệt vời cho người bị rối loạn tiêu hóa nhờ hàm lượng chất xơ hòa tan dồi dào, đặc biệt giúp hạn chế tình trạng táo bón hiệu quả. Bên cạnh đó, nhóm thực phẩm này còn cung cấp nhiều Vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể, duy trì sức khỏe tổng thể.

1.4. Gừng

Gừng là một trong những gia vị tự nhiên có công dụng tuyệt vời cho hệ tiêu hóa nhờ tác dụng kháng viêm và kháng khuẩn mạnh mẽ. Gừng giúp giảm co thắt dạ dày, cải thiện tình trạng đầy hơi và buồn nôn một cách hiệu quả. Bạn có thể sử dụng gừng tươi, hãm trà gừng hoặc thêm vào các món ăn hàng ngày để hỗ trợ quá trình tiêu hóa diễn ra tốt hơn.

1.5. Rau củ giàu Vitamin và chất xơ

Các loại rau củ như măng tây, súp lơ xanh, cà rốt, bí đỏ và các loại đậu là nguồn cung cấp Vitamin và chất xơ dồi dào, rất tốt cho sức khỏe đường ruột. Nhóm thực phẩm này giúp hạn chế táo bón hiệu quả, đồng thời tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi. Để dễ tiêu hóa hơn, bạn nên chế biến rau củ mềm bằng cách hấp, luộc hoặc xay nhuyễn, tránh ăn sống hoặc quá cứng gây kích ứng đường ruột.

1.6. Thực phẩm giàu protein và Omega-3

Các thực phẩm như cá hồi, thịt nạc và đậu hũ là nguồn cung cấp Protein chất lượng cao, dễ tiêu hóa và hấp thu, phù hợp cho người bị rối loạn tiêu hóa. Đặc biệt, cá hồi còn giàu Omega-3 – chất béo thiết yếu có tác dụng giảm viêm và hỗ trợ chức năng tiêu hóa hiệu quả, đặc biệt có lợi cho những người bị viêm ruột. 

1.7. Các nguyên tắc dinh dưỡng bổ sung

Để tối ưu hóa hiệu quả của chế độ ăn, người bị rối loạn tiêu hóa cần tuân thủ một số nguyên tắc dinh dưỡng quan trọng sau:

• Chia nhỏ bữa ăn: Nên chia thành 4-6 bữa nhỏ trong ngày và nhai kỹ từng miếng để giảm áp lực lên dạ dày, giúp tiêu hóa dễ dàng hơn.
• Uống nước đúng cách: Bổ sung đủ nước mỗi ngày nhưng tránh nước có gas, đồ uống có cồn hoặc chứa nhiều đường vì chúng có thể gây kích ứng đường ruột.
• Hạn chế thực phẩm khó tiêu: Tránh các món chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ, cay nóng vì chúng làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa và gây khó chịu.
• Kết hợp lối sống lành mạnh: Duy trì chế độ ăn mềm, dễ tiêu cùng với sinh hoạt điều độ và nghỉ ngơi hợp lý để hỗ trợ quá trình phục hồi hiệu quả.

>> Xem thêm: 

• Sữa bổ não cho người lớn tuổi, bổ sung đầy đủ dưỡng chất cần thiết
• Sữa giúp tăng cân cho người suy nhược cần hồi phục sức khỏe

2. Người rối loạn tiêu hóa nên không nên ăn gì?

Ngoài việc bổ sung những thực phẩm tốt cho hệ tiêu hóa, người bệnh cần tránh một số thực phẩm và thói quen ăn uống có thể làm tình trạng rối loạn tiêu hóa nặng thêm. Tuân thủ các nguyên tắc này giúp đường tiêu hóa nhanh hồi phục và hạn chế các triệu chứng như đầy hơi, tiêu chảy, táo bón.

Thực phẩm cần tránh:

• Các món tái, sống hoặc bảo quản lâu ngày: Thực phẩm chưa nấu chín kỹ hoặc ôi thiu chứa nhiều vi khuẩn có hại, dễ gây tiêu chảy, đầy hơi hoặc ngộ độc thực phẩm. Ví dụ: tiết canh, gỏi sống, đồ tái, thịt hoặc hải sản bảo quản lâu, thực phẩm ôi thiu.
• Thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ: Các sản phẩm không đảm bảo vệ sinh hoặc xuất xứ mập mờ có nguy cơ chứa vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc hóa chất độc hại, làm rối loạn tiêu hóa nặng hơn.
• Rượu, bia và các chất kích thích: Rượu, bia, cà phê, nước ngọt có ga hoặc thuốc lá có thể kích thích niêm mạc đường tiêu hóa, tăng acid dạ dày và làm trầm trọng các triệu chứng rối loạn tiêu hóa.
• Trái cây nhiều axit: Những loại trái cây chua, giàu acid như cam, chanh, quýt có thể gây đầy hơi, tiêu chảy hoặc khó tiêu ở người rối loạn tiêu hóa.
• Hoa quả sấy khô: Hàm lượng đường cao trong các loại hoa quả khô có thể làm tăng nguy cơ táo bón hoặc gây khó tiêu, đầy bụng.
• Thực phẩm nhiều dầu mỡ và gia vị cay nóng: Đồ chiên, xào nhiều dầu mỡ hoặc thức ăn quá cay gây gánh nặng cho đường ruột, làm tình trạng tiêu hóa thêm nặng nề.

3. Thực đơn mẫu dành cho người rối loạn tiêu hóa

Để giúp bạn dễ dàng áp dụng các nguyên tắc dinh dưỡng vào thực tế, dưới đây là gợi ý thực đơn một ngày phù hợp cho người bị rối loạn tiêu hóa, đảm bảo đầy đủ dưỡng chất và dễ tiêu.

Thực đơn 1 tuần cho người rối loạn tiêu hóa

Nguyên tắc áp dụng thực đơn

Khi xây dựng thực đơn cho người rối loạn tiêu hóa, bạn cần lưu ý một số nguyên tắc cơ bản sau để đảm bảo hiệu quả và phù hợp với tình trạng sức khỏe:

• Chia nhỏ bữa ăn: 4–5 bữa/ngày, tránh ăn quá no để giảm áp lực lên đường tiêu hóa.
• Ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu: Hạn chế đồ sống, chiên rán, gia vị cay, mặn, thực phẩm nhiều đường.
• Uống nước ấm đều đặn: Tránh nước lạnh hoặc nước có gas để hạn chế đầy hơi, co thắt dạ dày.
• Điều chỉnh linh hoạt:
  • Táo bón: Tăng rau củ, bổ sung chất xơ hòa tan.
  • Tiêu chảy: Giảm thức ăn nhiều xơ, ăn cháo loãng, ưu tiên thực phẩm mềm, dễ hấp thu.
• Theo dõi triệu chứng: Nếu sau 7 ngày thực hiện mà tình trạng không cải thiện, nên khám bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa để đánh giá và điều chỉnh chế độ dinh dưỡng.

Để bảo vệ hệ tiêu hóa và tăng cường sức khỏe lâu dài, ngoài chế độ ăn uống khoa học, bạn cũng có thể bổ sung thêm các sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt. Một trong những lựa chọn được nhiều người tin dùng là Nutricare Gold, với công thức giàu dưỡng chất giúp hỗ trợ tiêu hóa, phục hồi thể lực, đồng thời chăm sóc xương khớp, tim mạch và giấc ngủ.

Nutricare Gold là sản phẩm được nghiên cứu và phát triển bởi Viện Dinh dưỡng Y học Nutricare Hoa Kỳ, với công thức giàu dưỡng chất và cân đối, mang lại nhiều lợi ích nổi bật:

• Giúp ngủ ngon, tiêu hóa khỏe: Lactium đã được chứng minh lâm sàng giúp ngủ ngon kết hợp cùng Magiê & Vitamin B6 giảm căng thẳng, hỗ trợ giấc ngủ ngon. Giàu chất xơ hòa tan FOS giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
• Giúp phục hồi & tăng cường sức khỏe: Sản phẩm với 56 dưỡng chất và các loại đạm thực vật và Đạm Whey dễ hấp thu có giá trị sinh học cao giúp cung cấp các acid amin thiết yếu tham gia vào quá trình tổng hợp protein, tế bào miễn dịch giúp tăng cường đề kháng, hỗ trợ phục hồi và tăng cường sức khỏe nhanh.
• Giúp cơ xương khớp chắc khỏe: Canxi, Glucosamin và HMB giúp cơ xương khớp chắc khỏe. Glucosamin có vai trò tăng sinh dịch khớp và tế bào sụn giúp bôi trơn sụn khớp, làm tăng độ dẻo dai và linh hoạt của khớp. Glucosamin đã được chứng minh lâm sàng giúp giảm đau khớp.
• Tốt cho tim mạch: Omega 3,6,9 giúp giảm Cholesterol xấu và điều hòa mỡ máu kết hợp cùng hệ Antioxidants (Vitamin A, C, E & Selen) giúp trung hòa các gốc tự do có hại, giảm sự phá hủy protein và lipid từ đó làm giảm tình trạng xơ vữa động mạch, tốt cho tim mạch, hỗ trợ phòng ngừa các bệnh lý liên quan đến tim mạch & phòng ngừa đột quỵ.

Nếu quý khách quan tâm và cần được tư vấn chi tiết, vui lòng liên hệ Nutricare để được hỗ trợ. Để đảm bảo mua đúng hàng chính hãng, các sản phẩm của Nutricare đều có mã QR xác thực dưới đáy lon – giúp quý khách dễ dàng kiểm tra thông tin và an tâm sử dụng. 

>> Xem thêm: 

• Top 10+ món ăn bổ dưỡng cho người già ốm phục hồi sức khỏe
• Top 3 loại sữa giúp ngủ ngon cho người lớn: Lợi ích & Cách chọn

4. Khi nào cần đi khám rối loạn tiêu hóa?

Rối loạn tiêu hóa thường xuất phát từ thói quen ăn uống không cân đối, thiếu chất xơ, ít uống nước hoặc sinh hoạt không điều độ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, rối loạn tiêu hóa cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý nghiêm trọng như viêm dạ dày, viêm đại tràng, viêm ruột thừa cấp tính hoặc các bệnh đường tiết niệu.

Dấu hiệu cần khám y tế ngay

Mặc dù rối loạn tiêu hóa thông thường có thể cải thiện bằng chế độ ăn uống, nhưng bạn cần đến cơ sở y tế ngay lập tức khi xuất hiện các triệu chứng cấp tính nguy hiểm. Những dấu hiệu cảnh báo bao gồm đau bụng dữ dội, đột ngột và không giảm khi nghỉ ngơi; nôn nhiều lần, nôn ra máu hoặc dịch màu bất thường; tiêu chảy kéo dài khiến cơ thể mất nước, mệt lả và suy kiệt. 

Đặc biệt, nếu nghi ngờ viêm ruột thừa hoặc các bệnh lý nguy hiểm khác, bạn cần nhờ người thân đưa đến bệnh viện ngay để được các bác sĩ thăm khám và xử lý kịp thời, tránh để bệnh diễn biến nặng gây biến chứng nguy hiểm.

Khi rối loạn tiêu hóa kéo dài

Nếu bạn đã điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý như tăng chất xơ, uống đủ nước, hạn chế thực phẩm khó tiêu và thay đổi lối sống lành mạnh nhưng tình trạng rối loạn tiêu hóa vẫn không có dấu hiệu cải thiện, đây có thể là cảnh báo về một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn. 

Rối loạn tiêu hóa kéo dài thường là dấu hiệu của các bệnh lý mạn tính như viêm đại tràng, viêm dạ dày mãn tính hoặc hội chứng ruột kích thích, cần được can thiệp y tế chuyên sâu. Trong trường hợp này, bạn nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán chính xác nguyên nhân và có phương án điều trị kịp thời, tránh để bệnh tiến triển và gây ra các biến chứng không mong muốn.

5. Lưu ý cho người bị rối loạn tiêu hóa

Người bị rối loạn tiêu hóa cần chú ý không chỉ đến chế độ ăn giàu thực phẩm tốt cho hệ tiêu hóa mà còn tuân thủ các nguyên tắc sinh hoạt và dinh dưỡng nhằm hỗ trợ phục hồi chức năng đường ruột và phòng ngừa các triệu chứng khó chịu:

• Đảm bảo vệ sinh thực phẩm: Ăn chín, uống sôi và lựa chọn thực phẩm an toàn, sạch sẽ để hạn chế vi khuẩn, ký sinh trùng và các tác nhân gây rối loạn tiêu hóa.
• Ăn uống điều độ: Ưu tiên bữa sáng và bữa trưa đầy đủ, bữa tối nhẹ nhàng để giảm gánh nặng tiêu hóa vào ban đêm. Nhai kỹ, ăn chậm để cải thiện quá trình tiêu hóa.
• Tăng cường rau xanh và củ quả: Ăn nhiều rau củ quả giàu chất xơ, Vitamin và khoáng chất. Hạn chế thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn hoặc nhiều dầu mỡ.
• Uống đủ nước: Duy trì khoảng 1,5-2 lít nước mỗi ngày để hỗ trợ nhu động ruột và phòng táo bón.

6. Các câu hỏi phổ biến về rối loạn tiêu hóa

Dưới đây là những câu hỏi thường gặp của nhiều người về chế độ ăn uống khi bị rối loạn tiêu hóa.

Trái cây nào tốt nhất cho người bị rối loạn tiêu hóa?

Chuối, táo, đu đủ và dứa là những lựa chọn tốt nhất vì giàu chất xơ hòa tan và enzyme tự nhiên giúp cải thiện tiêu hóa, giảm triệu chứng khó tiêu, đầy hơi.

Bị rối loạn tiêu hóa có nên uống nước ép trái cây hay sinh tố không?

Nên uống sinh tố hơn nước ép vì giữ nguyên chất xơ, tốt cho đường ruột. Tuy nhiên, cần uống vừa phải và pha loãng để tránh quá nhiều đường gây kích ứng dạ dày.

Thực phẩm giàu omega-3 hoặc chất béo tốt có hỗ trợ tiêu hóa không?

Có, omega-3 trong cá hồi, cá thu giúp giảm viêm đường tiêu hóa và hỗ trợ hấp thu dưỡng chất tốt hơn, đặc biệt có lợi cho người viêm ruột.

Rau củ nào nên bổ sung khi bị rối loạn tiêu hóa?

Nên ăn cà rốt, bí đỏ, măng tây, súp lơ xanh đã hấp chín mềm. Những loại rau này giàu chất xơ, Vitamin và dễ tiêu hóa.

Sữa chua có giúp cải thiện rối loạn tiêu hóa không và nên ăn bao nhiêu mỗi ngày?

Có, sữa chua chứa lợi khuẩn giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Nên ăn 1-2 hộp nhỏ (khoảng 100-200 ml) mỗi ngày, chọn loại ít đường và không béo.

Hy vọng qua bài viết này, bạn đã có câu trả lời rõ ràng cho thắc mắc “bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì” thông qua việc bổ sung các thực phẩm thân thiện với đường ruột. Khi cơ thể cần nguồn dinh dưỡng tập trung hơn, Nutricare Gold sẽ là người bạn đồng hành đáng tin cậy với công thức được thiết kế đặc biệt cho hệ tiêu hóa nhạy cảm.

Bài viết liên quan: 

• Tháp dinh dưỡng cho người trưởng thành là gì? Cách áp dụng

Truy xuất rõ ràng – chọn sữa chính hãng Nutricare, quét mã QR nằm ở dưới đáy lon, dễ dàng truy xuất nguồn gốc của sản phẩm và truy cập website chính hãng.