11 Triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu phổ biến cần biết

Triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu thường rất khó để phát hiện. Nhiều người chỉ nhận ra khi bệnh đã tiến triển nặng, gây ra các biến chứng nguy hiểm. Việc phát hiện sớm những dấu hiệu ban đầu giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả và giảm thiểu các rủi ro về sức khỏe. Hãy cùng Nutricare tìm hiểu những biểu hiện bạn không nên bỏ qua để bảo vệ bản thân.

1. Đái tháo đường giai đoạn đầu là gì? 

Tiểu đường giai đoạn đầu là giai đoạn lượng đường trong máu bắt đầu tăng cao hơn bình thường, do cơ thể không sản xuất đủ Insulin hoặc không sử dụng Insulin hiệu quả. Khi đó, quá trình chuyển hóa đường, Đạm và mỡ bị rối loạn, khiến quá trình giải phóng năng lượng bị đình trệ và đường tích tụ trong máu. Ở giai đoạn này, các dấu hiệu thường nhẹ và khó nhận biết, nhưng nếu không can thiệp sớm sẽ dễ tiến triển thành đái tháo đường mãn tính và gây biến chứng ở tim, thận, mắt, thần kinh.

Hiện nay, bệnh tiểu đường được chia thành ba loại chính:

• Tiểu đường type 1: Xảy ra khi hệ miễn dịch tấn công và phá hủy tế bào beta của tuyến tụy, khiến cơ thể không thể sản xuất Insulin. Bệnh thường gặp ở trẻ em hoặc người trẻ tuổi.
• Tiểu đường type 2: Là dạng phổ biến nhất, khi cơ thể kháng Insulin hoặc sản xuất không đủ Insulin để kiểm soát đường huyết. Bệnh tiến triển âm thầm và thường gặp ở người trưởng thành, người thừa cân hoặc ít vận động.
• Tiểu đường thai kỳ: Xuất hiện ở phụ nữ mang thai do thay đổi nội tiết làm giảm khả năng sử dụng Insulin. Dù thường biến mất sau sinh, nhưng người mắc vẫn có nguy cơ cao phát triển thành tiểu đường type 2 sau này.

Ngoài ra, còn có tiền tiểu đường giai đoạn trung gian giữa bình thường và tiểu đường type 2, là thời điểm vàng để can thiệp bằng chế độ ăn uống và vận động để ngăn bệnh tiến triển.

>>> Xem thêm: Sữa cho người tiểu đường giúp đường huyết cân bằng, tăng cường sức khỏe

2. Đối tượng nguy cơ cao mắc tiểu đường giai đoạn đầu

Những người có nguy cơ cao mắc tiểu đường giai đoạn đầu thường là những người có lối sống hoặc yếu tố di truyền ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát đường huyết. Cụ thể gồm:

• Người từ 45 tuổi trở lên: Ở độ tuổi này, khả năng chuyển hóa Glucose giảm, làm tăng nguy cơ tích tụ đường trong máu.
• Người thừa cân hoặc béo phì: Mỡ thừa, đặc biệt là vùng bụng, khiến cơ thể kháng Insulin, dẫn đến đường huyết tăng cao.
• Người ít vận động: Lối sống thụ động làm giảm khả năng chuyển hóa glucose của cơ thể, khiến nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
• Người có tiền sử gia đình mắc tiểu đường: Yếu tố di truyền làm tăng khả năng phát triển bệnh, đặc biệt ở những người có cha mẹ hoặc anh chị em bị tiểu đường.
• Phụ nữ từng bị tiểu đường thai kỳ: Sau khi sinh, nhóm này có nguy cơ cao tiến triển thành tiểu đường type 2.
• Người có bệnh nền như huyết áp cao, tim mạch hoặc đột quỵ: Các bệnh lý này thường đi kèm với rối loạn chuyển hóa, làm tăng nguy cơ tiểu đường.
• Một số nhóm dân tộc nhất định: Người gốc Á, người da màu, người gốc Tây Ban Nha hoặc dân đảo Thái Bình Dương có tỷ lệ mắc tiểu đường cao hơn do yếu tố di truyền và lối sống.

3. Tổng hợp 11 triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu

Tiểu đường giai đoạn đầu thường tiến triển âm thầm và dễ bị nhầm với các vấn đề sức khỏe thông thường. Tuy nhiên, nếu bạn nhận thấy nhiều triệu chứng tiểu đường giai đoạn đầu xuất hiện cùng lúc, đó có thể là cảnh báo sớm mà bạn không nên bỏ qua.

3.1. Đi tiểu nhiều lần trong ngày (đa niệu)

Khi lượng đường trong máu tăng cao, thận phải hoạt động liên tục để lọc và đào thải Glucose dư thừa ra ngoài. Quá trình này khiến người bệnh đi tiểu nhiều, đặc biệt là vào ban đêm, dẫn đến mất nước, mệt mỏi và mất ngủ.

3.2. Luôn cảm thấy khát nước (đa khát)

Do mất nước qua nước tiểu, cơ thể kích hoạt cảm giác khát liên tục để bù lại lượng nước thiếu hụt. Người bệnh thường uống rất nhiều nước nhưng vẫn không cảm thấy đã khát, đây là biểu hiện điển hình ở giai đoạn sớm của tiểu đường.

3.3. Cơ thể mệt mỏi, thiếu năng lượng

Khi Insulin không hoạt động hiệu quả, Glucose trong máu không thể được tế bào hấp thu để tạo năng lượng. Dù ăn uống đầy đủ, người bệnh vẫn thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, uể oải, dễ cáu gắt hoặc thiếu tập trung. Đây là một trong những triệu chứng tiểu đường giai đoạn đầu mà nhiều người thường bỏ qua, nhưng lại cảnh báo cơ thể đang gặp khó khăn trong việc chuyển hóa đường.

3.4. Thị lực giảm, nhìn mờ

Đường huyết cao gây thay đổi áp suất thẩm thấu trong mắt, khiến thủy tinh thể sưng lên và ảnh hưởng đến khả năng lấy nét. Tình trạng này khiến người bệnh nhìn mờ, nhòe hoặc khó tập trung khi nhìn xa – dấu hiệu sớm của biến chứng võng mạc tiểu đường.

3.5. Da khô và ngứa

Do cơ thể bị mất nước và tuần hoàn máu kém, làn da trở nên khô ráp, dễ bong tróc và xuất hiện cảm giác ngứa ngáy. Tình trạng này thường rõ nhất ở tay, chân hoặc các vùng da chịu ma sát nhiều như khuỷu tay, đầu gối. Mặc dù đây là một biểu hiện phụ, nhưng lại là dấu hiệu quan trọng cảnh báo cơ thể có thể đang gặp vấn đề về chuyển hóa đường.

3.6. Chân tay tê bì, châm chích

Tổn thương thần kinh ngoại biên do tăng đường huyết kéo dài khiến người bệnh cảm thấy tê, râm ran, nóng rát hoặc châm chích ở đầu ngón tay, ngón chân. Nếu không được kiểm soát, có thể dẫn đến biến chứng loét bàn chân tiểu đường.

3.7. Sụt cân bất thường

Dù ăn uống bình thường, người bệnh vẫn sụt cân nhanh do cơ thể không sử dụng được Glucose và phải phân giải mỡ, cơ để tạo năng lượng. Đây là dấu hiệu thường thấy ở tiểu đường type 1 nhưng cũng có thể xảy ra ở type 2.

3.8. Vết thương lâu lành

Đường huyết cao làm giảm lưu lượng máu và khả năng miễn dịch, khiến các vết xước nhỏ hoặc vết thương hở lành rất chậm, dễ viêm nhiễm và để lại sẹo. Đây là dấu hiệu cảnh báo rõ rệt của tiểu đường giai đoạn đầu.

3.9. Dễ bị nhiễm trùng

Người bệnh tiểu đường thường bị nhiễm trùng da, nấm miệng, viêm lợi hoặc viêm đường tiết niệu tái phát do đường huyết cao tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Phụ nữ có thể bị nhiễm nấm âm đạo thường xuyên.

3.10. Hay thấy đói, ăn nhiều hơn bình thường

Do tế bào không nhận đủ năng lượng từ Glucose, cơ thể liên tục gửi tín hiệu đói. Người bệnh ăn nhiều hơn bình thường nhưng vẫn cảm thấy không đủ no, dễ dẫn đến tăng cân hoặc rối loạn chuyển hóa.

3.11. Vùng da sậm màu ở cổ, nách hoặc bẹn

Một số người xuất hiện vùng da sẫm màu, dày và hơi nhăn ở cổ, nách hoặc bẹn – gọi là dấu gai đen (Acanthosis Nigricans). Đây là biểu hiện của tình trạng kháng Insulin, thường gặp ở người béo phì hoặc có rối loạn nội tiết.

4. Khi nào nên làm xét nghiệm tiểu đường giai đoạn đầu?

Bạn nên chủ động đi khám và thực hiện các xét nghiệm kiểm tra tiểu đường nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Xuất hiện từ 2–3 triệu chứng nghi ngờ tiểu đường giai đoạn đầu trở lên, chẳng hạn như khát nước nhiều, đi tiểu thường xuyên, mệt mỏi kéo dài hoặc giảm cân không rõ nguyên nhân.
• Thuộc nhóm có nguy cơ cao: Bao gồm thừa cân, béo phì, ít vận động, có tiền sử gia đình mắc tiểu đường hoặc từng trải qua tiểu đường thai kỳ.
• Trong các lần khám sức khỏe định kỳ, kết quả xét nghiệm đường huyết của bạn bất thường, vượt ngưỡng bình thường.

5. Phương pháp chẩn đoán bệnh tiểu đường

Việc nhận biết triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát đường huyết và ngăn ngừa biến chứng. Dưới đây là những xét nghiệm và kỹ thuật thường được áp dụng để chẩn đoán bệnh tiểu đường.

5.1. Chẩn đoán tiền đái tháo đường

Bác sĩ sẽ chẩn đoán tiền đái tháo đường khi người bệnh có một trong các dấu hiệu rối loạn đường huyết sau đây:

• Rối loạn đường huyết lúc đói (IFG): Nồng độ Glucose huyết tương lúc đói nằm trong khoảng từ 100 mg/dL (5,6 mmol/L) đến 125 mg/dL (6,9 mmol/L).
• Rối loạn dung nạp Glucose (IGT): Nồng độ Glucose huyết tương sau 2 giờ làm nghiệm pháp dung nạp Glucose bằng đường uống 75 g nằm trong khoảng 140 mg/dL (7,8 mmol/L) đến 199 mg/dL (11 mmol/L), hoặc chỉ số HbA1c từ 5,7% (39 mmol/mol) đến 6,4% (47 mmol/mol).

Các tình trạng rối loạn đường huyết này chưa đủ để chẩn đoán đái tháo đường, nhưng vẫn làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng tim mạch lớn, do đó được gọi là tiền đái tháo đường.

5.2. Chuẩn chẩn đoán đái tháo đường

Theo Hiệp Hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA), chẩn đoán đái tháo đường được đưa ra khi người bệnh đạt ít nhất một trong các tiêu chuẩn xét nghiệm sau:

• Đường huyết lúc đói (FPG) ≥ 126 mg/dL (7 mmol/L) sau khi nhịn ăn ít nhất 8 giờ.
• Đường huyết sau 2 giờ làm nghiệm pháp dung nạp Glucose bằng đường uống 75 g (OGTT) ≥ 200 mg/dL (11,1 mmol/L). Trước khi làm nghiệm pháp, người bệnh cần nhịn đói qua đêm và trong 3 ngày trước đó ăn khẩu phần có 150–200 g carbohydrate mỗi ngày.
• HbA1c ≥ 6,5% (48 mmol/mol), với điều kiện xét nghiệm được thực hiện tại phòng thí nghiệm đạt chuẩn quốc tế.
• Đường huyết đo tại thời điểm bất kỳ ≥ 200 mg/dL (11,1 mmol/L) kèm triệu chứng điển hình của tăng đường huyết như tiểu nhiều, uống nhiều, ăn nhiều hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.

Lưu ý: Nếu người bệnh không có triệu chứng điển hình, các xét nghiệm trên cần được lặp lại ít nhất một lần nữa (cách nhau 1–7 ngày) để xác nhận chẩn đoán. Tại Việt Nam, bác sĩ thường chẩn đoán đái tháo đường bằng cách đo đường huyết lúc đói 2 lần ≥ 126 mg/dL (7 mmol/L), hoặc đo HbA1c 2 lần nếu phòng xét nghiệm đạt chuẩn quốc tế.

6. Cách phòng ngừa và quản lý bệnh tiểu đường giai đoạn đầu

Nhận biết triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu và thực hiện các biện pháp phòng ngừa, quản lý là bước quan trọng giúp kiểm soát đường huyết, hạn chế biến chứng và duy trì sức khỏe lâu dài. Dưới đây là các biện pháp hiệu quả giúp bảo vệ cơ thể và nâng cao chất lượng cuộc sống.

6.1. Thay đổi chế độ sinh hoạt

Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong điều trị tiểu đường giai đoạn đầu, giúp kiểm soát đường huyết tự nhiên mà không cần dùng thuốc.

Chế độ ăn uống hợp lý

Chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát đường huyết và phòng ngừa biến chứng tiểu đường. Ăn uống cân bằng, đầy đủ dinh dưỡng giúp cơ thể duy trì năng lượng và hỗ trợ quản lý bệnh hiệu quả.

• Ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp như yến mạch, gạo lứt, lúa mì nguyên cám, đậu lăng, đậu gà, chuối xanh,… giúp ổn định đường huyết sau bữa ăn.
• Hạn chế thịt đỏ, thay bằng thịt trắng (gà, cá) hoặc protein thực vật (đậu nành, đậu phụ, các loại hạt).
• Tăng cường rau xanh và trái cây ít ngọt để bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất.
• Tránh thực phẩm chế biến sẵn, đồ hộp, nước ngọt đóng chai, vì chứa nhiều đường ẩn và chất phụ gia.
• Chia nhỏ khẩu phần ăn trong ngày (5–6 bữa nhỏ) để tránh tăng đường huyết đột ngột.

Tăng cường vận động thể chất

Vận động thể chất đều đặn giúp cơ thể cải thiện khả năng sử dụng insulin và kiểm soát lượng đường trong máu hiệu quả. Thói quen tập luyện phù hợp còn giúp duy trì cân nặng lý tưởng và nâng cao sức khỏe tổng thể.

• Lựa chọn bài tập nhẹ nhàng: đi bộ, đạp xe, bơi lội hoặc yoga.
• Tập đều đặn hằng ngày: bắt đầu với 10 phút/ngày trong tuần đầu, sau đó tăng dần lên 30 phút/ngày.
• Tăng cường độ tập từ từ: từ mức nhẹ lên trung bình, giúp cải thiện độ nhạy Insulin và giảm cân bền vững.

6.2. Can thiệp bằng thuốc

Nếu sau một thời gian thay đổi lối sống mà đường huyết vẫn cao, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc uống hạ đường huyết.

Nhóm thuốc tăng hoạt tính Insulin

Nhóm thuốc này giúp cơ thể sử dụng insulin hiệu quả hơn và giảm lượng glucose sản xuất từ gan, từ đó kiểm soát lượng đường trong máu ổn định hơn.

• Ví dụ: Metformin, Pioglitazone, Rosiglitazone.
• Tác dụng: Giảm sản xuất glucose ở gan và tăng khả năng sử dụng insulin của tế bào.

Nhóm thuốc kích thích tiết Insulin

Các loại thuốc thuộc nhóm này kích thích tuyến tụy sản xuất thêm insulin, giúp cơ thể đáp ứng nhanh với lượng đường trong máu sau bữa ăn.

• Ví dụ: Sulfonylurea, Meglitinides.
• Tác dụng: Kích thích tiết insulin, thường dùng ngay trước hoặc sau bữa ăn để hạn chế tăng đường huyết sau ăn.

Nhóm thuốc ức chế hấp thu đường

Những thuốc trong nhóm này giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu carbohydrate từ ruột, từ đó giảm sự tăng đột ngột của đường huyết sau bữa ăn.

• Ví dụ: Acarbose, Miglitol.
• Tác dụng: Hạn chế tăng đường huyết sau ăn bằng cách làm chậm hấp thu carbohydrate.

Bên cạnh việc duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, vận động hợp lý và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ, việc bổ sung nguồn dinh dưỡng chuyên biệt cũng đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát đường huyết.

Thực phẩm bổ sung Glucare Gold (gọi chung là “Glucare Gold”) là sản phẩm được nghiên cứu và phát triển bởi Viện Dinh dưỡng Y Học Nutricare Hoa Kỳ, đã được chứng minh lâm sàng có chỉ số đường huyết (GI) thấp, phù hợp cho người bệnh tiểu đường theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Đồng thời, Glucare Gold còn chứa 56 dưỡng chất với Đạm thực vật & Đạm Whey dễ hấp thu từ Mỹ, hỗ trợ phục hồi và tăng cường sức khỏe; Omega 3,6,9 và hệ Antioxidants giúp giảm biến chứng lên tim mạch; Chất xơ hoà tan FOS tốt cho hệ tiêu hóa, giảm táo bón cùng Lactium hỗ trợ giảm căng thẳng, giúp cải thiện giấc ngủ ngon.  

Hướng dẫn sử dụng từ nhà sản xuất: 

• Cho từ từ 5 muỗng gạt (50g bột) vào 180ml nước đun sôi để nguội khoảng 50°C.
• Khuấy đều đến khi bột tan hoàn toàn.
• Hỗn hợp sau khi pha nên dùng hết trong 3 giờ.
• Liều dùng khuyến nghị: Uống 1–2 ly/ngày, hoặc theo chỉ định của bác sĩ nếu nuôi ăn qua ống hoặc hình thức khác.

Bên cạnh đó, trên mỗi hộp sữa Glucare Gold đều có mã QR bên dưới đáy lon, giúp người dùng tiện lợi tra cứu đầy đủ thông tin về nguồn gốc xuất xứ và truy cập website chính hãng, đem lại an tâm khi sử dụng. 

Bài viết liên quan: 

• Sữa cho người tiểu đường giúp đường huyết cân bằng, tăng cường sức khỏe

Nhận biết triệu chứng bệnh tiểu đường giai đoạn đầu và áp dụng các biện pháp phòng ngừa, quản lý kịp thời đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ sức khỏe. Từ thay đổi lối sống, chế độ ăn uống hợp lý, tăng cường vận động đến việc sử dụng thuốc hoặc các phương pháp điều trị tiên tiến, mỗi bước đều giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả và giảm nguy cơ biến chứng.