Gợi ý chi tiết thực đơn cho trẻ 1 tuổi của viện dinh dưỡng 

Thực đơn cho trẻ 1 tuổi của Viện Dinh dưỡng là nguồn tham khảo được nhiều cha mẹ tin tưởng khi xây dựng chế độ ăn khoa học cho bé.  Ở độ tuổi này, trẻ cần được cung cấp đầy đủ năng lượng và vi chất để hỗ trợ phát triển thể chất, trí não và hệ tiêu hóa còn non nớt. Cùng Nutricare tìm hiểu thực đơn được chia sẻ bởi các chuyên gia dinh dưỡng trong bài viết dưới đây. 

1.  Nhu cầu dinh dưỡng của trẻ 1 tuổi

Dinh dưỡng đóng vai trò nền tảng quyết định đến sự tăng trưởng, phát triển trí não và hệ miễn dịch của trẻ. 

• Trong 6 tháng đầu đời, trẻ nên được nuôi hoàn toàn bằng sữa mẹ, bởi sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất, cung cấp đầy đủ năng lượng, đạm, chất béo, vitamin và kháng thể giúp trẻ phát triển khỏe mạnh và tăng cường đề kháng. 
• Từ 6 tháng tuổi, trẻ bắt đầu ăn dặm, sữa vẫn là nguồn dinh dưỡng chính, và lượng thức ăn dặm chỉ nên chiếm một phần nhỏ, giúp trẻ làm quen trước với thực phẩm.
• Khi trẻ đến 1 tuổi, cơ thể bắt đầu cần nhiều dinh dưỡng từ thức ăn đặc hơn là chỉ sữa, bởi lúc này trẻ đã mọc răng, mọc răng sâu hơn, vận động nhiều hơn, và nhu cầu chất dinh dưỡng tăng lên để hỗ trợ cho tăng trưởng chiều cao, cân nặng và phát triển vận động – đặc biệt là khi trẻ bắt đầu chập chững đi, khám phá thế giới xung quanh.

1.1. Chế độ ăn đủ 4 nhóm dưỡng chất

Để đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ 1 tuổi, cha mẹ nên lựa chọn thực phẩm phù hợp và xây dựng thực đơn dựa trên 4 nhóm chất thiết yếu:

• Nhóm bột đường (Carbohydrate): Là nguồn cung cấp năng lượng chính cho trẻ 1 tuổi. Nên ưu tiên tinh bột mềm, dễ tiêu như cháo đặc, cơm nát, mì/bún mềm, khoai lang, khoai tây, yến mạch; tránh tinh bột tinh luyện, nhiều đường.
• Nhóm Đạm (Protein): Cần thiết cho phát triển cơ, mô và hệ miễn dịch. Trẻ 1 tuổi nên được cung cấp cả đạm động vật và thực vật, với lượng vừa phải mỗi bữa. Nguồn thực phẩm phù hợp có thể cho trẻ ăn như thịt nạc, cá, trứng, tôm, cua xay nhỏ; kết hợp đậu hũ, đậu lăng để đa dạng hóa nguồn Đạm.
• Nhóm chất béo (Lipids): Đóng vai trò quan trọng trong phát triển não bộ và giúp hấp thu các Vitamin tan trong dầu (A, D, E, K). Mỗi bữa ăn của trẻ 1 tuổi nên có thêm chất béo tốt như dầu oliu, dầu mè, dầu cá, bơ, phô mai; hạn chế chiên rán.
• Nhóm Vitamin và Khoáng chất: Giúp tăng sức đề kháng, hỗ trợ tiêu hóa và phòng táo bón. Trẻ cần được ăn đa dạng rau củ và trái cây mềm, nấu chín hoặc cắt nhỏ như bí đỏ, cà rốt, rau cải, bông cải xanh, chuối, đu đủ, xoài, táo hấp.

Ngoài ra, trẻ 1 tuổi cần bổ sung các dưỡng chất như Kẽm, Selen, Crom, Vitamin B1, B6, C để hỗ trợ tăng trưởng, tiêu hóa và hệ miễn dịch. Các thành phần này còn giúp cải thiện vị giác, kích thích cảm giác thèm ăn và phát triển toàn diện.

1.2. Khẩu phần ăn một ngày cho trẻ 1 tuổi

Khi xây dựng thực đơn cho bé 1 tuổi, cha mẹ cần cân nhắc lượng thực phẩm phù hợp để đảm bảo cung cấp đầy đủ dưỡng chất mà không gây quá tải cho hệ tiêu hóa non nớt. Khẩu phần hằng ngày có thể tham khảo như sau:

• Năng lượng:  110 kcal/kg cân nặng, trung bình khoảng 1180kcal/ngày.
• Tinh bột: 100–150g (gạo, cháo, bún, mì…)
• Đạm: 100–200g (thịt, cá, tôm, trứng, đậu…)
• Rau xanh: 50–100g (cà rốt, cải bó xôi, bí đỏ…)
• Trái cây chín: 150–200g (chuối, xoài, cam, táo…)
• Chất béo: 20–30g (dầu oliu, dầu mè, mỡ cá…)
• Sữa: 600–800ml mỗi ngày (sữa mẹ hoặc sữa công thức tùy nhu cầu)

Tùy theo thể trạng và mức độ ăn uống của từng bé, cha mẹ có thể điều chỉnh lượng thực phẩm tăng hoặc giảm cho phù hợp. Tuyệt đối không ép trẻ ăn quá mức khi bé đã no hoặc mất hứng thú, vì điều này có thể ảnh hưởng đến tâm lý và hệ tiêu hóa.

>>> Xem thêm: Mẹ bầu nên ăn gì để con thông minh trắng trẻo: các nguyên tắc về dinh dưỡng thai kỳ

1.3. Số lượng bữa ăn hàng ngày của trẻ 1 tuổi

• Số lượng bữa ăn: Trẻ 1 tuổi thường có 3 bữa chính mỗi ngày. Các bữa phụ có thể linh hoạt tùy nhu cầu của bé, nhưng nên sắp xếp hợp lý, ví dụ vào 9h, 14h, 16h và 19h, giúp duy trì năng lượng và thói quen ăn uống đều đặn.
• Thay đổi theo độ tuổi: Khi bé lớn hơn, nhu cầu dinh dưỡng và khẩu phần sẽ thay đổi. Cha mẹ nên tham khảo thực đơn cho trẻ 2 tuổi để chuẩn bị kế hoạch dinh dưỡng phù hợp cho giai đoạn tiếp theo.

2.  Những món ăn phù hợp cho trẻ 1 tuổi cung cấp nhiều dưỡng chất

Ở giai đoạn 1 tuổi, trẻ cần những món ăn mềm, dễ tiêu hóa nhưng vẫn đảm bảo cung cấp đầy đủ dưỡng chất thiết yếu. Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp sẽ giúp bé ăn ngon hơn, hỗ trợ tăng trưởng và phát triển toàn diện.

2.1. Cháo tôm thịt rau mồng tơi khoai lang

Cháo tôm thịt rau mồng tơi khoai lang cung cấp Protein từ tôm và thịt, Carbohydrate từ khoai lang, Vitamin từ rau mồng tơi, và một lượng Chất béo vừa đủ từ dầu ăn, giúp phát triển cơ bắp, cải thiện tiêu hóa và tăng sức đề kháng ở trẻ.

Nguyên liệu:

• 20g tôm
• 15g thịt nạc vai heo băm nhuyễn
• 35g gạo tẻ
• 10g khoai lang thái nhỏ
• 15g rau mồng tơi
• 9g dầu ăn
• 350ml nước lọc
• 1g nước mắm, 1g hạt nêm

Sơ chế:

• Gạo vo sạch, ngâm 20–30 phút.
• Tôm bóc vỏ, bỏ chỉ lưng, rửa sạch, băm nhuyễn.
• Thịt heo băm nhỏ hoặc xay mịn, rửa sạch.
• Khoai lang gọt vỏ, cắt hạt lựu, hấp hoặc luộc sơ.
• Rau mồng tơi nhặt lá non, rửa sạch, trụng sơ, băm nhỏ.
• Gia vị chỉ cho vào sau khi cháo chín để giữ dinh dưỡng.

Cách chế biến:

1. Xào tôm và thịt săn trên chảo, để riêng.
2. Nấu gạo với nước lọc trên lửa nhỏ đến khi cháo chín.
3. Thêm tôm, thịt, khoai lang và rau mồng tơi, nấu đến khi cháo đặc.
4. Nêm nước mắm, hạt nêm, dầu ăn còn lại, khuấy đều, tắt bếp.

2.2. Cháo tôm thịt rau ngót hạt sen

Cháo tôm thịt rau ngót hạt sen cung cấp protein từ tôm và thịt, vitamin từ rau ngót, và dinh dưỡng từ hạt sen, giúp tăng sức đề kháng, hỗ trợ tiêu hóa và phát triển cơ bắp ở trẻ.

Nguyên liệu:

• 35g gạo tẻ
• 20g thịt nạc vai lợn
• 30g rau ngót
• 350mml nước lọc
• 20 tôm biển
• 6g hạt sen tươi
• 7g dầu ăn
• 1g hạt nêm

Sơ chế:

• Gạo tẻ: Vo sạch, ngâm khoảng 30 phút trước khi nấu để cháo nhanh nhừ
• Thịt heo: Rửa sạch, băm nhuyễn hoặc xay mịn tùy theo khả năng ăn thô của bé
• Tôm: Lột vỏ, bỏ chỉ đen, rửa sạch bằng nước muối loãng, sau đó băm nhỏ
• Hạt sen tươi: Bóc vỏ, bỏ tim sen để tránh đắng, rửa sạch, hấp chín mềm rồi tán nhuyễn
• Rau ngót: Nhặt sạch, rửa kỹ với nước muối loãng, vò nhẹ cho mềm rồi băm nhuyễn

Cách chế biến:

• Bước 1: Làm nóng chảo, đổ dầu ăn xào săn tôm thịt, cho ra đĩa để riêng
• Bước 2: Cho 350g gạo, 6g hạt sen tươi và 350mml nước lọc vào nồi, đun sôi, hạ lửa
• Bước 3: Khi cháo chín, cho tôm, thịt heo xào săn và rau ngót vào nồi, nấu cho đến khi các nguyên liệu chín mềm
• Bước 4: Nêm hạt nêm, dầu ăn còn lại và đảo đều

2.3. Cháo thịt gà bí đỏ

Cháo thịt gà bí đỏ cung cấp Protein từ thịt gà, Vitamin A từ bí đỏ, hỗ trợ phát triển cơ bắp, tăng miễn dịch, và cải thiện thị lực.

Món cháo thịt gà bí đỏ bổ dưỡng cho trẻ nhỏ 

Nguyên liệu:

• 20g gạo tẻ
• 10g bí ngô
• 15g thịt gà
• 200mml nước lọc
• 2g hành khô
• 1g dầu ăn
• 1g hạt nêm

Sơ chế:

• Gạo tẻ: Vo sạch, ngâm khoảng 20 – 30 phút để cháo nhanh mềm
• Thịt gà: Rửa sạch, luộc sơ rồi băm hoặc xay nhuyễn tùy vào khả năng nhai của bé
• Bí đỏ: Gọt vỏ, rửa sạch, cắt nhỏ rồi hấp chín và nghiền mịn
• Hành khô: Bóc vỏ, rửa sạch, băm nhuyễn
• Dầu ăn và hạt nêm để riêng, sử dụng sau khi cháo chín nhằm giữ trọn hương vị và dưỡng chất

Cách chế biến:

• Bước 1: Làm nóng chảo, đổ 1/2 lượng dầu chuẩn bị để xào gà với hành khô đến khi thịt săn cho ra đĩa
• Bước 2: Cho gạo, nước lọc vào nồi, để lửa nhỏ, đun đến khi cháo chín.
• Bước 3: Cho thịt gà, bí đỏ vào nồi, nấu nhỏ lửa đến khi nguyên liệu chín mềm
• Bước 4: Nêm hạt nêm, dầu ăn còn lại và đảo đều

2.4. Sữa công thức 

Khi trẻ lớn dần và bước sang giai đoạn trên 2 tuổi, nền tảng tiêu hóa khỏe mạnh tiếp tục được duy trì và nâng cao. Lúc này, các dòng sữa dành cho trẻ lớn thường phát triển công thức theo hướng tăng cường hiệu quả tiêu hóa, đồng thời kết hợp thêm các dưỡng chất hỗ trợ đề kháng, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển thể chất và sinh hoạt ngày càng cao của trẻ từ đó hỗ trợ trẻ tăng cân đều, cao lớn khỏe mạnh mỗi ngày.

 Metacare Opti 2+ và thực phẩm bổ sung sữa dinh dưỡng pha sẵn Metacare Opti hỗ trợ bé tiêu hóa khỏe, tăng cân cao lớn

4.  Gợi ý 10 thực đơn cho trẻ 1 tuổi của viện dinh dưỡng Y học Nutricare

Dựa trên nguyên tắc dinh dưỡng khoa học, thực đơn cho trẻ 1 tuổi cần cân đối các nhóm chất và phù hợp với khả năng tiêu hóa của bé. Dưới đây là 10 gợi ý thực đơn cho trẻ 1 tuổi theo định hướng của Viện Dinh dưỡng Y học Nutricare.

Khi áp dụng thực đơn cho trẻ 1 tuổi, cha mẹ nên lưu ý một số nguyên tắc chung để giúp bé ăn uống hiệu quả, tiêu hóa tốt và hấp thu đầy đủ dưỡng chất:

• Trái cây nên cho bé ăn sau bữa chính 30–60 phút hoặc dùng làm bữa phụ; ưu tiên trái cây chín mềm, trái cây theo mùa không nên ăn ngay trước bữa chính tránh bé bị no, bỏ bữa chính.
• Có thể kết hợp sữa mẹ và các sản phẩm từ sữa như sữa công thức, sữa chua, phô mai… linh hoạt trong ngày; nên duy trì bú sữa mẹ đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn nếu có thể.
• Thức ăn cần nấu chín, mềm, đa dạng thực phẩm; theo dõi tình trạng tiêu hóa của bé để điều chỉnh lượng ăn phù hợp.

Áp dụng thực đơn cho trẻ 1 tuổi của Viện Dinh dưỡng một cách linh hoạt sẽ giúp cha mẹ xây dựng chế độ ăn phù hợp với thể trạng và thói quen của bé. Khi trẻ được ăn đúng, đủ và đa dạng thực phẩm, cơ thể trẻ sẽ phát triển khỏe mạnh mỗi ngày. Nutricare mong muốn trở thành người bạn đồng hành đáng tin cậy, hỗ trợ cha mẹ nuôi dưỡng con yêu bằng giải pháp dinh dưỡng khoa học và an toàn.